Wijzigingsgeschiedenis

1. Het model voor een kwalificatiedossier wordt vastgesteld op de wijze bedoeld in [bijlage 1](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=1&z=2016-07-19&g=2016-07-19) behorende bij deze regeling.

2. Het model voor een keuzedeel wordt vastgesteld op de wijze bedoeld in [bijlage 2](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=2&z=2016-07-19&g=2016-07-19) behorende bij deze regeling.

3. De instructies behorende bij de modellen, bedoeld in het eerste en tweede lid, worden vastgesteld op de wijze bedoeld in [bijlage 3](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=3&z=2016-07-19&g=2016-07-19) behorende bij deze regeling.

4. Het toetsingskader voor de kwalificatiestructuur wordt vastgesteld op de wijze bedoeld in [bijlage 4](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=4&z=2016-07-19&g=2016-07-19) behorende bij deze regeling.

Er is sprake van beroepsvereisten wanneer is voldaan aan het volgende:

Met name criterium c en d behoeven enige toelichting: voor het uitoefenen van bepaalde beroepen of handelingen is door het betreffende vakdepartement in de wet- of regelgeving vastgelegd dat het behalen van een extern certificaat, examen en/of diploma de enige manier is om aan te tonen dat aan de eisen hiervoor is voldaan. Als bepaald is dat het externe certificaat, het externe examen of externe diploma een wettelijke beroepsvereiste is zoals bedoeld in de [WEB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007625), dan is het externe certificaat, examen of diploma daarmee onderdeel van het kwalificatiedossier en daarmee van de mbo-opleiding. Het betreffende vakdepartement heeft een eigen vorm van kwaliteitsborging op deze examens. De onderwijsinstelling is dan ook niet verantwoordelijk voor de kwaliteit van een extern af te leggen examen of extern te behalen diploma of certificaat. De kosten van een extern certificaat, examen en/of diploma zoals hiervoor bedoeld, maken op voorhand geen deel uit van de bekostiging zoals die door het ministerie van OCW aan de onderwijsinstellingen wordt verstrekt. In voorkomende gevallen zijn partijen (onderwijs, bedrijfsleven, student en vakdepartement) aan zet om hierover afspraken te maken. In een dergelijke constructie kan de onderwijsinstelling een deel van de kosten dragen. Dit vanuit de aanname dat zij anders ook examenkosten zou hebben.

Regelingen die betrekking hebben op de persoon als geformuleerd bij criterium e of die door branches zijn geformuleerd, komen aan de orde in de verantwoordingsinformatie onder het kopje ‘Bijzondere vereisten’ (6.5).

De [WEB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007625) vereist bij wettelijke beroepsvereisten een goedkeurende verklaring van het betrokken vakdepartement. Zonder goedkeurende verklaring kan een dossier de eindtoets niet passeren. Zie hiervoor paragraaf 6.4 bij de verantwoordingsinformatie.

In **aanvulling** hierop kunnen de specifieke invullingen ook worden opgenomen in afzonderlijke keuzedelen. Voorwaarde is dat er voldoende studieomvang (240 studiebelastingsuren) geprogrammeerd moet worden om aan de vereisten te voldoen.

Als deze beroepsvereisten van voldoende studieomvang zijn en niet voorwaardelijk voor de diplomering zijn, dan kunnen deze beroepsvereisten worden verwerkt in een keuzedeel.

Geef indien van toepassing aan om welke onderdelen en certificaten het gaat. Werk uit:

Hou het beknopt; in de verantwoordingsinformatie kan uitgebreider beschreven worden wat de grondslag en inhoud van het certificaat is.

Het gaat hierbij **niet** om andere erkenningen, die niet krachtens de [WEB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007625) worden afgegeven.

Aan het onderdeel van de kwalificatie waaraan een certificaat is verbonden is ook een identificatiecode verbonden.

Aan het onderdeel van de kwalificatie waaraan een certificaat is verbonden is ook een identificatiecode verbonden.

### 4.7. Profiel specifieke kerntaken en werkprocessen

In het profieldeel worden per kwalificatie de kerntaken en werkprocessen uitgewerkt. Volg hierbij de desbetreffende instructie uit de basis (paragraaf 3.2). Als stelregel geldt: ‘gelijke en vergelijkbare beroepsuitoefening is in de kwalificatiestructuur gelijk en vergelijkbaar beschreven'. Dat meetpunt is ook van toepassing wanneer identieke werkprocessen c.q. kerntaken voorkomen in verschillende profielen.

### 4.8. Beroepsgerichte taal- en rekeneisen

Wanneer het voor het beroep noodzakelijk is om bepaalde talige of rekenkundige elementen te beheersen zijn deze eisen altijd direct gerelateerd aan het beroep. In dat geval moet er niet worden verwezen naar de eisen van het referentiekader Nederlandse taal en rekenen, maar moet worden geëxpliciteerd wat de eisen zijn. Gebruik hiervoor de volgende instructies:

**Vooraf**

**Waar?**

**Hoe?**

Geef geen hoger referentieniveau-aanduiding aan. Dit voorkomt dat het onderwijs de volle bandbreedte van het referentieniveau toetst, terwijl het alleen maar gaat om een specifieke beroepshandeling.

Geef geen hoger referentieniveau-aanduiding aan. Dit voorkomt dat het onderwijs de volle bandbreedte van het referentieniveau toetst, terwijl het alleen maar gaat om een specifieke beroepshandeling.

### 4.9. Beroepsgerichte moderne vreemde talen (mvt)

**Controlevragen:**

Neem de mvt-eisen op in de kwalificatie:

Neem de mvt-eisen op in de kwalificatie:

### 5. Instructie ontwikkeling keuzedeel

### 5.1. Inleiding

### 5.1. Inleiding

Niet alle onderdelen van het keuzedeel worden in deze paragraaf benoemd. In dat geval gelden de aanwijzingen zoals beschreven in de instructie voor het basis- en profieldeel.

Niet alle onderdelen van het keuzedeel worden in deze paragraaf benoemd. In dat geval gelden de aanwijzingen zoals beschreven in de instructie voor het basis- en profieldeel.

### 5.2. Karakteristieken van het keuzedeel

Uitsluitend voor de entreeopleidingen kan behalve bovengenoemde drie soorten ook sprake zijn van remediërende keuzedelen, die gericht zijn op het wegwerken van achterstanden voor het behalen van de beoogde kwalificatie.

Het keuzedeel maakt **geen** deel uit van de kwalificatie, maar komt er **bovenop**. Dat betekent dat de inhoud van het keuzedeel niet mag overlappen met de inhoud van de kwalificatie waaraan het gekoppeld is. Keuzedelen verdiepen op kwalificatie voor de arbeidsmarkt of doorstroming naar vervolgonderwijs. Keuzedelen kunnen daarom niet gericht zijn op het gebied van loopbaan en burgerschap.

De omvang van de keuzedeelverplichting is afgeleid van het soort opleiding en weergegeven in onderstaande tabel:

Kanttekening: de omvang van de keuzedeelverplichting kan 240 lager zijn indien de onderwijsinstelling gebruik maakt van de mogelijkheid om een deel van de keuzedeelverplichting te gebruiken voor persoonlijke, culturele of levensbeschouwelijke vorming. Deze mogelijkheid geldt niet voor de Entreeopleiding en de Specialistenopleiding omdat er in dat geval helemaal geen keuzedeelverplichting overblijft.

Uitvoering van het keuzedeel kan plaatsvinden in de vorm van begeleid onderwijs, bpv en/of zelfstudie.

De keuzedelen bestaan uit eenheden van 240 uur of een veelvoud daarvan (tot een maximum van 960 uur). Voorbeeld: voor een basisberoepsopleiding met een opleidingsduur van 2 jaar, geldt een keuzedeelverplichting van (2 x 240 uur =) 480 uur. Deze keuzedeelverplichting kan ingevuld worden door één keuzedeel van 480 uur of door twee keuzedelen van ieder 240 uur. De invulling van de keuzedeelverplichting door een set van keuzedelen noemen we een configuratie.

Een keuzedeel is tenminste gekoppeld aan één kwalificatie, maar kan ook gekoppeld zijn aan alle kwalificaties in het dossier, meerdere kwalificaties en/of meerdere dossiers. Het keuzedeel is afgestemd op het niveau van de kwalificatie(s) waaraan het gekoppeld is.

Alle keuzedelen worden opgenomen in een (digitaal) register. Per keuzedeel wordt daarin aangegeven aan welke kwalificatie(s) het is gekoppeld. De koppelingen die van toepassing zijn voor het keuzedeel zijn opgenomen in een bijlage bij het keuzedeel. Het register wordt gepubliceerd op www.s-bb.nl/keuzedelen

Er zijn twee procedures:

De stappen in deze procedure zijn beschreven in handreikingen en meldformulieren die gepubliceerd zijn op www.s-bb.nl/kwalificeren-en-examineren.

Voor overige karakteristieken van het keuzedeel wordt verwezen naar de volgende publicaties van Herziening MBO die te vinden zijn op de site www.herzieningmbo.nl.

Voor overige karakteristieken van het keuzedeel wordt verwezen naar de volgende publicaties van Herziening MBO die te vinden zijn op de site www.herzieningmbo.nl.

### 5.3. Inhoud keuzedeel

Afwijkend aan het model van het kwalificatiedossier geldt voor keuzedelen:

In alle gevallen wordt in het keuzedeel de onderdelen verantwoordelijkheid & zelfstandigheid en complexiteit uitgewerkt.

In alle gevallen wordt in het keuzedeel de onderdelen verantwoordelijkheid & zelfstandigheid en complexiteit uitgewerkt.

### 5.4. Voorblad

In het geval er een variant van een keuzedeel per niveau is dan moet dat duidelijk worden in de naamgeving. De formulering die dan gebruikt wordt is de volgende: ‘**Gladheidsbestrijding geschikt voor niveau 2**’ of ‘**Gladheidsbestrijding geschikt voor niveau 3 en 4**’ (zie ook koppeling van keuzedeel aan kwalificatie).

In het geval er een variant van een keuzedeel per niveau is dan moet dat duidelijk worden in de naamgeving. De formulering die dan gebruikt wordt is de volgende: ‘**Gladheidsbestrijding geschikt voor niveau 2**’ of ‘**Gladheidsbestrijding geschikt voor niveau 3 en 4**’ (zie ook koppeling van keuzedeel aan kwalificatie).

### 1. Verantwoording

### 1. Verantwoording

Geef aan of het keuzedeel (wettelijke) beroepsvereisten bevat (Conform criteria beschreven in paragraaf 4.5.). En zo ja licht die toe.

Voor alle duidelijkheid: een keuzedeel mag geen (wettelijke) beroepsvereisten bevatten die voorwaardelijk zijn voor de beroepsuitoefening. Het betreft hier dus altijd wettelijke beroepsvereisten die gelden voor een ander beroep. De enige uitzondering is de eerste variant beschreven in paragraaf 4.5.1.

Waar bij of krachtens AMvB een certificaat is verbonden aan het keuzedeel wordt dit hier vermeld. Geef hier aan welke AMvB de grondslag vormt voor het certificaat.

Bij de toelichting op het keuzedeel is het belangrijk het onderscheid te maken tussen 3 zaken:

In de tabel hieronder wordt aangegeven wat waar terug te vinden is:

Er mag geen overlap zijn tussen de tekst van de afzonderlijke onderdelen.

De toelichting bij het keuzedeel is te vergelijken met de verantwoordingsinformatie bij het kwalificatiedossiers. Deze bestaat uit 2 verplichte onderdelen en 2 optionele onderdelen.

De verplichte onderdelen zijn:

Er zijn verder nog velden voor de code keuzedeel en de geldigheid (vanaf en tot) van het keuzedeel. **Deze worden ingevuld door de Toetsingskamer na toekenning door DUO.**

Ten behoeve van gebruikers is aan de keuzedelen een typering gekoppeld. Dit maakt het mogelijk om sneller inzicht te krijgen in de aard van het keuzedeel.

Vink aan wat de aard van het keuzedeel is. Kies minimaal één optie uit de volgende categorieën:

Er kunnen ook meerdere categorieën aangevinkt worden. Een keuzedeel kan zowel ontwikkeld zijn voor doorstroming als voor de arbeidsmarkt. En eenzelfde keuzedeel kan bij de ene koppeling verdiepend zijn en bij de andere verbredend. Evenwel een remediërend keuzedeel kan niet tegelijkertijd ook verdiepend of verbredend zijn.

Vink aan wat de aard van het keuzedeel is. Kies minimaal één optie uit de volgende categorieën:

Kies de omvang in studielast voor het keuzedeel. Minimaal 240 uur, maximaal 960 uur (in eenheden van 240 uur). De omvang van het keuzedeel moet passen binnen de keuzedeelverplichting (zie schema bij omvang). Voorbeeld: een keuzedeel van 720 uur kan niet gekoppeld worden aan een 2-jarige kwalificatie met een keuzedeelverplichting van 480 uur.

### 3. Keuze hoort bij

De Toetsingskamer koppelt de keuzedelen aan de relevante kwalificaties.

### 3. Keuze hoort bij

De Toetsingskamer koppelt de keuzedelen aan de relevante kwalificaties.

De sectorkamer geeft aan aan welke kwalificatie(s) het keuzedeel gekoppeld dient te worden.

### 5.6. Richtlijnen voor het koppelen van het keuzedeel aan de kwalificatie

Hou daarbij wel het volgende in de gaten:

Bij de koppeling van de keuzedelen MVT is er sprake van een complicerende factor. Namelijk: veel kwalificaties bevatten beroepsgerichte eisen MVT die deels overlappen met de inhoud van de (generieke) keuzedelen MVT. Daarnaast bevatten de niveau 4 kwalificaties ook nog generieke eisen Engels. Daarom zijn voor de koppeling van keuzedelen MVT specifieke regels opgesteld:

Koppelingen kunnen na opname van een keuzedeel in het register keuzedelen toegevoegd of geschrapt worden. Het besluit tot (ont)koppelen is voorbehouden aan de sectorkamer. Een onderwijsinstelling (of andere belanghebbende) kan een verzoek tot (ont)koppelen indienen bij de sectorkamer. Bij een verzoek tot (ont)koppelen gelden dezelfde uitgangspunten als hierboven beschreven. Ontkoppelen is aan de orde in (tenminste) de volgende situaties:

Een koppelingsverzoek van een externe belanghebbende partij kan ook betrekking hebben op een groot aantal kwalificaties uit meerdere sectoren. We spreken in dit geval van een bovensectoraal koppelingsverzoek. Keuzedelen die in aanmerking komen voor bovensectoraal koppelen voldoen aan de volgende criteria:

Wanneer dit het geval is wordt het koppelingsverzoek niet voorgelegd aan de afzonderlijke sectorkamers, maar aan de Thema-adviescommissie Kwalificeren & Examineren.

Bij de beoordeling van een sectoroverstijgend koppelingsverzoek gelden uiteraard ook de hierboven genoemde criteria. Toetsing aan de hand van die criteria leidt in dit geval tot ‘mits’ bepalingen: de koppeling wordt gehonoreerd ‘mits’:

Hantering van dit principe kan leiden tot een lijst van kwalificaties waaraan het sectoroverstijgende keuzedeel **niet** gekoppeld kan worden en / of beperking van de niveaus waaraan het keuzedeel gekoppeld kan worden.

Bij de beoordeling van een sectoroverstijgend koppelingsverzoek gelden uiteraard ook de hierboven genoemde criteria. Toetsing aan de hand van die criteria leidt in dit geval tot ‘mits’ bepalingen: de koppeling wordt gehonoreerd ‘mits’:

Hantering van dit principe kan leiden tot een lijst van kwalificaties waaraan het sectoroverstijgende keuzedeel **niet** gekoppeld kan worden en / of beperking van de niveaus waaraan het keuzedeel gekoppeld kan worden.

### Deel III:. De verantwoordingsinformatie bij het kwalificatiedossier

### 6.1. Beroepscompetentieprofielen (bcp)

Bij bron- en referentiedocumenten moeten de gebruikte bcp's en andere gebruikte documenten met datum vermeld worden. Dit onderdeel wordt in DigiK automatisch gegenereerd als de juiste documenten geüpload zijn. De bcp's zijn gelegitimeerd door sociale partners en de datum van het gelegitimeerde bcp komt overeen met de datum zoals vermeld in het dossier. Wanneer sprake is van meerdere sociale partners en verschillende data, controleer dan of het kwalificatiedossier verwijst naar de meest recente datum.

### 6.2. Arbeidsmarktinformatie

In de verantwoordingsinformatie wordt standaard een link opgenomen naar de servicepagina waar alle kwantitatieve arbeidsmarktgegevens opgenomen zijn.

### 6.2. Arbeidsmarktinformatie

In de verantwoordingsinformatie wordt standaard een link opgenomen naar de servicepagina waar alle kwantitatieve arbeidsmarktgegevens opgenomen zijn.

Wetgeving en regelgeving: bevat een beschrijving van (veranderingen in) wet- en regelgeving die van invloed is op de uitoefening van het beroep. Vereist is dus een beschrijving van toekomstige ontwikkelingen, waaruit de relevantie en gevolgen voor het kwalificatiedossier duidelijk blijken. Het gaat dus niet om een beschrijving van de huidige situatie en algemene zaken die voor elk beroep gelden (bijvoorbeeld ARBO).

### 6.3. Trends en ontwikkelingen

Wetgeving en regelgeving: bevat een beschrijving van (veranderingen in) wet- en regelgeving die van invloed is op de uitoefening van het beroep. Vereist is dus een beschrijving van toekomstige ontwikkelingen, waaruit de relevantie en gevolgen voor het kwalificatiedossier duidelijk blijken. Het gaat dus niet om een beschrijving van de huidige situatie en algemene zaken die voor elk beroep gelden (bijvoorbeeld ARBO).

In de verantwoordingsinformatie wordt een toelichting gegeven op de (wettelijke) beroepsvereisten indien die van toepassing zijn op de kwalificatie.

### 6.4. Beroepsvereisten

In de verantwoording wordt aangeven in welke kerntaken en werkprocessen de wettelijke vereisten zijn verwerkt. Immers wettelijke beroepsvereisten – indien van toepassing – moeten volledig zijn geëxamineerd met examens die qua inhoud en toetsvorm passend zijn. Als de wettelijke vereisten wél eisen aan de kwaliteiten op het gebied van kennis, inzicht, vaardigheden of beroepshoudingen van de beroepsbeoefenaar betreffen, maar niet in kerntaken en/of werkprocessen verwerkt zijn, dient aangegeven te worden hoe en waar de eisen dan wel in het kwalificatiedossier tot uiting komen.

In de regeling is aangegeven dat, als er sprake is van wettelijke beroepsvereisten, er een goedkeurende verklaring van het betrokken vakdepartement aangeleverd moet worden. Het vakdepartement toetst of en verklaart dat de beroepsvereisten correct in het kwalificatiedossier zijn verwerkt. Deze verklaring moet **voor** indiening van het kwalificatiedossier naar de Toetsingskamer worden gestuurd.

Sectorkamers die al een goedkeurende verklaring van het vakdepartement in hun bezit hebben die betrekking heeft op een oudere versie van het kwalificatiedossier én die geen inhoudelijke wijzigingen in het kwalificatiedossier hebben doorgevoerd, hebben slechts een verklaring van het vakdepartement nodig dat er geen relevante wijzigingen zijn geweest in de wetgeving.

In de regeling is aangegeven dat, als er sprake is van wettelijke beroepsvereisten, er een goedkeurende verklaring van het betrokken vakdepartement aangeleverd moet worden. Het moet zich positief uitspreken over de wijze waarop de wettelijke beroepsvereisten in het kwalificatiedossier zijn verwerkt. Deze verklaring moet **voor** indiening van het kwalificatiedossier naar de Toetsingskamer worden gestuurd.

Indien op het dossier andere regelingen en vereisten van toepassing zijn dan worden die in dit onderdeel toegelicht. Het kan hier gaan om zaken als:

### 6.6. Beroepsspecifieke moderne vreemde talen

Geef aan de hand van de ERK-descriptoren een indicatie voor het ERK-niveau van de beheersing van de beroepsgerichte MVT in het dossier. Hanteer daarbij onderstaand schema. Geef in het schema met 'nvt' aan wanneer voor een kwalificatie geen MVT-eisen gelden. Geef bij het schema een nadere toelichting waarin toegelicht wordt wat de relevantie is van de MVT-eisen bij de kwalificaties in het dossier.

### 6.6. Beroepsspecifieke moderne vreemde talen

MVT: <naam MVT>

**<Toelichting>**

Controleer goed op consistentie tussen het schema en de kwalificatie. Zorg er voor dat alle vaardigheden die in de tabel opgenomen zijn ook feitelijk te herleiden zijn naar de kwalificatie en omgekeerd dat MVT-eisen die in de kwalificatie ook verantwoord zijn in deze paragraaf.

Ook wanneer de generieke eisen Engels bij niveau 4 kwalificaties overlappen met de beroepsgerichte eisen Engels worden deze toegelicht en verantwoord in de verantwoordingsinformatie.

Controleer goed op consistentie tussen het schema en de kwalificatie. Zorg er voor dat alle vaardigheden die in de tabel opgenomen zijn ook feitelijk te herleiden zijn naar de kwalificatie en omgekeerd dat MVT-eisen die in de kwalificatie ook verantwoord zijn in deze paragraaf.

Bij loopbaanperspectief is aangegeven welke specifieke loopbaanmogelijkheden en doorstroommogelijkheden de gediplomeerde binnen het onderwijs heeft. Dit geldt voor **alle** in het kwalificatiedossier beschreven kwalificaties.

### 6.7. Ontwikkelmogelijkheden van de beroepsbeoefenaar in het onderwijs

Bij loopbaanperspectief is aangegeven welke specifieke loopbaanmogelijkheden en doorstroommogelijkheden de gediplomeerde binnen het onderwijs heeft. Dit geldt voor **alle** in het kwalificatiedossier beschreven kwalificaties.

Het kwalificatiedossier bevat een onderhouds- en ontwikkelagenda voor ten minste zes jaar, waarop relevante aandachtspunten zijn vermeld. In de Onderhouds- en ontwikkelagenda wordt vermeld op welke termijn het kwalificatiedossier opnieuw wordt bekeken, en welke agenda afgesproken is voor het onderhoud van het kwalificatiedossier (acties, wie verantwoordelijk, wanneer klaar?).

### 6.9. Wijzigingen ten opzichte van voorgaande versie

Kies uit één van de volgende categorieën en geef in de ruimte onder de categorieën aan wat er in het huidige kwalificatiedossier is gewijzigd ten opzichte van het kwalificatiedossier uit het vorige cohort.

### 6.9. Wijzigingen ten opzichte van voorgaande versie

Dit kwalificatiedossier zat voorheen niet in de kwalificatiestructuur. Een toelichting is niet nodig.

Categorie 2: nieuwe elementen

Dit betreft een sterk gewijzigd kwalificatiedossier waarop de Toetsingskamer een ingangstoets heeft uitgevoerd. Er is bijvoorbeeld sprake van nieuwe of samengevoegde kwalificaties, nieuwe bcp's, etc.. Geef een beknopte samenvatting van wat er gewijzigd is in het dossier.

Categorie 3: wijzigingen

In vergelijking met de voorgaande versie zijn er elementen gewijzigd. Vat samen wat er gewijzigd is in het dossier.

Categorie 4: ongewijzigd

Het kwalificatiedossier is volledig ongewijzigd. Een samenvatting of toelichting is niet nodig.

Geef niet alleen aan in welke categorie de wijzigingen vallen. Geef voor wijzigingen in categorie 2 of 3 onder de tabel aan om welke wijzigingen het gaat, op zo'n manier dat een gebruiker snel kan zien wat waar gewijzigd is.

Het kwalificatiedossier is volledig ongewijzigd. Een samenvatting of toelichting is niet nodig.

De betrokkenen bij het overleg en besluitvorming over het kwalificatiedossier zijn beschreven.

### 6.10. Betrokkenen

De betrokkenen bij het overleg en besluitvorming over het kwalificatiedossier zijn beschreven.

De studieduur van middenkaderopleidingen is per 1 augustus 2014 vastgesteld op drie jaar. De minister kan enkele kwalificaties uitzonderen die een verblijfsduur hebben van meer dan drie jaar tot maximaal vier jaar. Indien dit aan de orde is wordt dit hier toegelicht. Jaarlijks dient deze lijst herijkt te worden op basis van gegevens over verblijfsduur in het mbo.

### 6.12. Certificaten

Met een algemene maatregel van bestuur kan de minister bepalen dat aan onderdelen van een kwalificatie een certificaat is verbonden ([artikel 7.2.3 van de WEB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007625&artikel=7.2.3)). Geef indien van toepassing aan om welke onderdelen en certificaten het gaat.

### 6.12. Certificaten

Met een algemene maatregel van bestuur kan de minister bepalen dat aan onderdelen van een kwalificatie een certificaat is verbonden ([artikel 7.2.3 van de WEB](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0007625&artikel=7.2.3)). Geef indien van toepassing aan om welke onderdelen en certificaten het gaat.

In de toelichting wordt standaard een verwijzing opgenomen naar de sectorale examenafspraken die van toepassing zijn op het kwalificatiedossier.

### 6.14. Aanvullende informatie

Aanvullende informatie kan bijvoorbeeld zijn: een brochure, beroepeninformatie of een verwijzing naar een toelichting op de beroepsgerichte taal- en rekeneisen. Deze informatie wordt bij het kwalificatiedossier gepubliceerd op www.s-bb.nl/kwalificatiedossiers

### Bijlage 1:. Descriptoren nlqf

Vetgedrukt en gearceerd zijn elementen waarin het onderscheid met het voorgaande niveau tot uitdrukking komt. Het NLQF is de Nederlandse uitwerking van het EQF: European Qualification Framework.

### Bijlage 2:. Europees referentiekader mvt

Vetgedrukt en gearceerd zijn elementen waarin het onderscheid met het voorgaande niveau tot uitdrukking komt. Het NLQF is de Nederlandse uitwerking van het EQF: European Qualification Framework.

### Toetsingskader kwalificatiestructuur mbo

## Bijlage 4. Behorende bij de Regeling vaststelling modellen kwalificatiedossier en keuzedeel en toetsingskader kwalificatiestructuur mbo 2016

### 1.1. Formele kaders

### 1. Inleiding

### 1.2. Inhoud Toetsingskader

Dit Toetsingskader beschrijft in een tweetal hoofdstukken de wijze waarop uitvoering gegeven wordt aan deze artikelen. De hoofdstukken beschrijven achtereenvolgens:

### 2. Toetsingscriteria voor de kwalificatiestructuur, -dossiers en keuzedelen

Dit Toetsingskader beschrijft in een tweetal hoofdstukken de wijze waarop uitvoering gegeven wordt aan deze artikelen. De hoofdstukken beschrijven achtereenvolgens:

### 2. Toetsingscriteria voor de kwalificatiestructuur, -dossiers en keuzedelen

### 2.1. Inleiding

De kwalificatie-eisen voor een keuzedeel zijn beschreven in een apart document keuzedeel, dat gekoppeld is aan één of meer kwalificaties. Aan iedere kwalificatie zijn meerdere keuzedelen gekoppeld.

Ook is aan ieder kwalificatiedossier het document **Verantwoordingsinformatie behorend bij het kwalificatiedossier mbo <naam dossier>**verbonden, waarin de sectorkamer verantwoording aflegt over de inhoud en de totstandkoming van het betreffende dossier en waarin beroepsvereisten, bijzondere vereisten toegelicht worden, maar waarin niet – zoals in het kwalificatiedossier zelf – kwalificatie-eisen zijn opgenomen. Het kwalificatiedossier, de bijbehorende keuzedelen, de tabel 'opleidingsdomeinen – kwalificatiedossiers – kwalificaties' en de koppeling 'kwalificatie – keuzedelen' worden vastgesteld door de minister van OCW (en de staatssecretaris van EZ voor kwalificaties op het gebied van landbouw, natuurlijke omgeving en voedsel); dat geldt niet voor de verantwoordingsinformatie bij het kwalificatiedossier.

De toetsingscriteria in het Toetsingskader beschrijven kwaliteitsstandaarden waaraan de kwalificatiestructuur als geheel, de afzonderlijke kwalificatiedossiers, de afzonderlijke keuzedelen en de koppeling tussen keuzedeel en kwalificatie moeten voldoen.

Kwalificatiedossiers en keuzedelen moeten worden ontwikkeld volgens het door OCW en EZ vastgestelde model kwalificatiedossier en model keuzedeel en conform de daarbij behorende instructie en ze moeten voldoen aan de desbetreffende toetsingscriteria uit dit Toetsingskader.

De toetsingscriteria in het Toetsingskader beschrijven kwaliteitsstandaarden waaraan de kwalificatiestructuur als geheel, de afzonderlijke kwalificatiedossiers, de afzonderlijke keuzedelen en de koppeling tussen keuzedeel en kwalificatie moeten voldoen.

De kwaliteit van de kwalificatiestructuur, de afzonderlijke kwalificatiedossiers en de keuzedelen worden getoetst aan de hand van de volgende criteria:

### 2.2. De kwaliteit van de kwalificatiestructuur, de kwalificatiedossiers en keuzedelen

**De kwalificatiestructuur is **uitvoerbaar** voor onderwijs, bpv en examinering.**

**De kwalificatiestructuur is **herkenbaar** voor bedrijfsleven, onderwijsinstellingen en deelnemers.**

**De kwalificatiestructuur vormt een **transparant** en overzichtelijk geheel.**

**De kwalificatiestructuur is **flexibel** voor onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.**

**De kwalificatiestructuur is **duurzaam** voor onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.**

De bovenstaande kwaliteitscriteria dienen in onderlinge samenhang te worden bezien. De kwaliteitscriteria zijn te onderscheiden, maar niet strikt te scheiden. Ze vullen elkaar aan, vloeien in elkaar over en er bestaat een spanningsrelatie tussen een aantal kwaliteitscriteria.

**De kwalificatiestructuur is **duurzaam** voor onderwijs, beroepspraktijkvorming en examinering.**

De Toetsingskamer toetst de kwaliteit van de kwalificatiedossiers, de keuzedelen en de kwalificatiestructuur als geheel aan de hand van de toetsingscriteria uit het Toetsingskader en brengt daarover een onafhankelijk advies uit aan het Bestuur SBB.

### 3. Het proces van toetsing

De Ingangstoets is van toepassing in de volgende gevallen:

De Ingangstoets heeft een tweeledig doel:

De Eindtoets vormt de finale toets op het kwalificatiedossier en / of het keuzedeel. De Toetsingskamer toetst bij de Eindtoets of het kwalificatiedossier en de daarbij behorende verantwoordingsinformatie en het keuzedeel voldoen aan de in het Toetsingskader aangegeven kwaliteitseisen.

Naast deze twee formele toetsen hanteert de Toetsingskamer voor het kwalificatiedossier tussentijdse toetsmomenten. De toetsen A en B moeten borgen dat de kwalificatiedossiers binnen de gestelde ontwikkeltijd voldoen aan de eisen. Deze toetsen hebben het karakter van een advies aan de sectorkamer over de kwaliteit van (de conceptversie van) het dossier.

Een sectorkamer die meent in zijn belang geschaad te zijn door een beslissing van de Toetsingskamer kan in beroep gaan bij het bestuur SBB.

Als kwalificatiedossiers en keuzedelen voldoen aan de in het Toetsingskader aangegeven kwaliteitseisen adviseert de Toetsingskamer het algemeen bestuur SBB om deze kwalificatiedossiers en keuzedelen aan te bieden aan de minister van OCW en EZ (voor wat betreft de dossiers en keuzedelen op het gebied van landbouw, natuurlijke omgeving en voedsel) ter formele vaststelling. Het bestuur SBB draagt dit advies over aan de minister van OCW of EZ, maar kan desgewenst gemotiveerd afwijken van het advies van de Toetsingskamer om een kwalificatiedossier of keuzedeel al dan niet aan te bieden aan de minister ter formele vaststelling.

Er is twee keer per jaar de mogelijkheid tot het vaststellen van een nieuw of vernieuwd kwalificatiedossier door de minister van OCW of EZ. Voor keuzedelen kan dat vier keer per jaar gebeuren. Het toetsproces van de Toetsingskamer is afgestemd op de data van vaststelling.

Jaarlijks rapporteert de Toetsingskamer in een review over trends en ontwikkelingen in de kwalificatiestructuur en doet daarin voorstellen tot (onderzoek naar) kwaliteitsverbetering van de kwalificatiestructuur.

Er is twee keer per jaar de mogelijkheid tot het vaststellen van een nieuw of vernieuwd kwalificatiedossier door de minister van OCW of EZ. Voor keuzedelen kan dat vier keer per jaar gebeuren. Het toetsproces van de Toetsingskamer is afgestemd op de data van vaststelling.

Jaarlijks rapporteert de Toetsingskamer in een review over trends en ontwikkelingen in de kwalificatiestructuur en doet daarin voorstellen tot (onderzoek naar) kwaliteitsverbetering van de kwalificatiestructuur.

Deze regeling wordt met toelichting en [bijlagen](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=1&z=2016-03-01&g=2016-03-01) in de Staatscourant geplaatst.

De [bijlagen](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=1&z=2016-03-01&g=2016-03-01) worden eveneens geplaatst op de websites:

• www.s-bb.nl/kwalificatiedossiers; en

• www.s-bb.nl/keuzedelen.

### 4.5.1. Verbijzondering beroepsvereisten

Sommige beroepsvereisten gelden niet voor iedereen die wordt opgeleid tot een beroep, maar zijn afhankelijk van de invulling binnen de beroepscontext. Het is in dat geval toegestaan om beroepsvereisten met een keuzemogelijkheid in een kwalificatie te verwerken.

### 4.6. Onderdeel waaraan een certificaat is verbonden

Deze regeling wordt met toelichting en [bijlagen](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=1&z=2016-07-19&g=2016-07-19) in de Staatscourant geplaatst.

De [bijlagen](https://wetten.overheid.nl/jci1.3:c:BWBR0037661&bijlage=1&z=2016-07-19&g=2016-07-19) worden eveneens geplaatst op de websites: