Legalize / Nederland / Verdrag

Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en Midden-Amerika, anderzijds

Type Verdrag

Publication 2024-05-01

State In force

Source BWB

artikelen 372

Wijzigingsgeschiedenis JSON API

ii. op het grondgebied van een partij ten behoeve van de dienstafnemer van de andere partij (vorm van dienstverlening 2);

b. „diensten”: alle diensten in elke sector, behalve de in het kader van de uitoefening van overheidsgezag verleende diensten; „in het kader van de uitoefening van overheidsgezag verleende dienst”: elke dienst die noch op commerciële basis, noch in concurrentie met een of meer dienstverleners wordt verleend;

c. „dienstverlener van een partij”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon van een partij die een dienst tracht te verlenen of verleent; en

d. „dienstverlening”: de productie, distributie, marketing, verkoop en levering van een dienst.

Artikel 170. Markttoegang

Ten aanzien van de markttoegang via de vormen van dienstlevering die zijn vermeld in artikel 169, lid 2, onder a), behandelt elke partij de diensten en dienstverleners van de andere partij niet minder gunstig dan is bepaald in de voorwaarden en beperkingen die zijn overeengekomen en opgenomen in de in bijlage XI (Lijsten van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening) vermelde specifieke verbintenissen.

Voor sectoren waarvoor verbintenissen betreffende markttoegang worden aangegaan, worden de maatregelen die een partij niet mag vaststellen of handhaven voor een bepaalde regio of voor haar gehele grondgebied, tenzij anderszins bepaald in bijlage XI, omschreven als:

a. beperkingen van het aantal dienstverleners in de vorm van numerieke quota, monopolies, exclusieve dienstverleners of de vereisten van een onderzoek naar de economische behoefte;

b. beperkingen van de totale waarde van transacties of activa in verband met diensten in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte; en

c. beperkingen van het totale aantal dienstentransacties of het totale volume van de dienstenoutput, uitgedrukt in bepaalde numerieke eenheden, in de vorm van quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte17)Lid 2, onder c), is niet van toepassing op maatregelen van een partij die de input voor de verlening van diensten beperken..

Artikel 171. Nationale behandeling

Elke partij behandelt binnen de in bijlage XI (Lijsten van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening) opgenomen sectoren en met inachtneming van de daarin vermelde voorwaarden en kwalificaties, diensten en dienstverleners van de andere partij in het kader van alle maatregelen die op de grensoverschrijdende dienstverlening van invloed zijn, niet minder gunstig dan haar eigen soortgelijke diensten en dienstverleners.

Een partij kan aan het bepaalde in lid 1 voldoen door aan diensten en dienstverleners van de andere partij een behandeling toe te kennen die naar de vorm identiek is dan wel naar de vorm afwijkt van de behandeling die zij aan haar eigen soortgelijke diensten en dienstverleners toekent.

Een naar de vorm identieke of naar de vorm afwijkende behandeling wordt geacht minder gunstig te zijn indien zij de mededingingsvoorwaarden wijzigt ten gunste van diensten of dienstverleners van de partij, in vergelijking met soortgelijke diensten of dienstverleners van de andere partij.

De op grond van dit artikel aangegane specifieke verbintenissen worden niet zodanig uitgelegd dat een partij verplicht is tot compensatie van concurrentienadelen die inherent zijn aan het buitenlandse karakter van de desbetreffende diensten of dienstverleners.

Artikel 172. Lijsten van verbintenissen

De sectoren waarvoor elk van beide partijen ingevolge dit hoofdstuk verbintenissen heeft aangegaan, en de beperkingen, voorwaarden en kwalificaties, door middel van voorbehouden, van de markttoegang en van de nationale behandeling voor diensten en dienstverleners van de andere partij in die sectoren, worden in de lijsten van verbintenissen in bijlage XI (Lijsten van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening) vermeld.

HOOFDSTUK 4. TIJDELIJKE AANWEZIGHEID VAN NATUURLIJKE PERSONEN VOOR ZAKEN

Artikel 173. Toepassingsgebied en definities

Dit hoofdstuk is van toepassing op maatregelen van de partijen betreffende de toegang tot en het tijdelijke verblijf op hun grondgebied van stafpersoneel, afgestudeerde stagiairs, verkopers van zakelijke diensten, dienstverleners op contractbasis en zelfstandigen ingevolge artikel 159, lid 5, van deze titel.

Voor de toepassing van dit hoofdstuk wordt verstaan onder:

a. „stafpersoneel”: natuurlijke personen die bij een andere rechtspersoon van een partij dan een organisatie zonder winstoogmerk werkzaam zijn en verantwoordelijk zijn voor het opzetten van dan wel een goed toezicht op en een goede administratie en exploitatie van een vestiging. Tot het stafpersoneel behoren tevens „zakelijke bezoekers” die verantwoordelijk zijn voor het opzetten van een vestiging en „binnen de onderneming overgeplaatste personen”:

i. „zakelijke bezoekers”: natuurlijke personen met een staffunctie die verantwoordelijk zijn voor het opzetten van een vestiging. Zij verrichten geen directe transacties met het publiek en ontvangen geen beloning uit een bron die in de gastpartij is gevestigd;

ii. „binnen de onderneming overgeplaatste personen”: natuurlijke personen die ten minste een jaar werknemer of partner bij een rechtspersoon zijn en die tijdelijk naar een vestiging op het grondgebied van de andere partij worden overgeplaatst. De betrokken natuurlijke persoon moet tot een van de volgende categorieën behoren. „Managers”: Personen die deel uitmaken van het hoger leidinggevend personeel van een rechtspersoon, die in de eerste plaats het management van de vestiging leiden, onder het algemene toezicht of de leiding van de raad van bestuur of de aandeelhouders of daarmee gelijkgestelde personen, met inbegrip van: „Specialisten”: Binnen een rechtspersoon aangestelde personen die beschikken over uitzonderlijke kennis die van wezenlijk belang is voor de productie, de onderzoeksuitrusting, de technische werkzaamheden of het management van de vestiging. Voor de beoordeling van die kennis wordt niet alleen specifiek met de vestiging verband houdende kennis in aanmerking genomen, maar ook of de persoon in hoge mate gekwalificeerd is voor een type werk of handel waarvoor specifieke technische kennis vereist is, evenals het lidmaatschap van een erkende beroepsgroep;

–. leiding geven aan de vestiging of een afdeling of onderafdeling daarvan;

–. toezicht houden op de werkzaamheden van andere toezichthoudende, gespecialiseerde of leidinggevende werknemers en deze werkzaamheden controleren;

–. persoonlijk bevoegd zijn werknemers in dienst te nemen en te ontslaan, of indienstneming of ontslag van werknemers of andere maatregelen in het kader van het personeelsbeleid aan te bevelen.

b. „afgestudeerde stagiairs”: natuurlijke personen die ten minste een jaar in dienst zijn van een rechtspersoon van een partij, die universitair afgestudeerd zijn en die voor loopbaanontwikkeling of een opleiding in bedrijfskundige technieken of methoden tijdelijk naar een vestiging van de rechtspersoon op het grondgebied van de andere partij worden overgeplaatst18)Van de ontvangende vestiging kan worden verlangd dat zij vooraf ter goedkeuring een opleidingsprogramma voor de volledige duur van het verblijf voorlegt, om aan te tonen dat het verblijf bedoeld is voor opleiding..

c. „verkopers van zakelijke diensten”: natuurlijke personen die vertegenwoordigers zijn van een dienstverlener van een partij en die tijdelijke toegang tot het grondgebied van de andere partij beogen om over de verkoop van diensten te onderhandelen of voor die dienstverlener overeenkomsten voor de verkoop van diensten te sluiten. Zij verrichten geen directe transacties met het publiek en ontvangen geen beloning uit een in de gastpartij gevestigde bron;

d. „dienstverleners op contractbasis”: natuurlijke personen in dienst bij een rechtspersoon van een partij die geen vestiging op het grondgebied van de andere partij heeft en die een bonafide contract (anders dan door een agentschap zoals gedefinieerd door CPC 872)19)CPC staat voor de „Central Products Classification”, zoals vastgesteld in de Statistical Office of the United Nations, Statistical Papers, Series M, N° 77, CPC prov, 1991. voor de verlening van diensten aan een eindverbruiker in laatstgenoemde partij heeft gesloten, zodat de tijdelijke aanwezigheid van zijn werknemers in die partij vereist is voor de uitvoering van het dienstverleningscontract;

e. „zelfstandigen”: natuurlijke personen die als zelfstandige dienstverlener op het grondgebied van een partij zijn gevestigd, geen vestiging op het grondgebied van de andere partij hebben en een bonafide contract (anders dan door een agentschap zoals gedefinieerd door CPC 872) voor de verlening van diensten aan een eindverbruiker in laatstgenoemde partij hebben gesloten, zodat hun tijdelijke aanwezigheid in die partij vereist is voor de uitvoering van het dienstverleningscontract20)Het in de punten d) en e) bedoelde dienstencontract moet in overeenstemming zijn met de wet- en regelgeving en de eisen van de partij waar het contract wordt uitgevoerd.;

f. „kwalificaties”: diploma’s, certificaten en overige bewijsstukken (van formele kwalificatie) die zijn afgegeven door een ingevolge wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen aangewezen instantie en die getuigen van de succesvolle afronding van een beroepsopleiding.

Artikel 174. Stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs

Voor elke overeenkomstig hoofdstuk 2 van deze titel geliberaliseerde sector staat de EU-partij, behoudens de in bijlage X (Lijsten van verbintenissen inzake vestiging) of bijlage XII (Voorbehouden inzake stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs uit de EU-partij) opgenomen voorbehouden, investeerders van de republieken van de MA-partij toe natuurlijke personen uit die republieken van de MA-partij in hun vestiging in dienst te nemen, mits die werknemers behoren tot het stafpersoneel dan wel afgestudeerd stagiair zijn, zoals omschreven in artikel 173. De duur van het tijdelijke verblijf van stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs bedraagt ten hoogste drie jaar voor binnen de onderneming overgeplaatste personen, ten hoogste negentig dagen in een periode van twaalf maanden voor zakelijke bezoekers en ten hoogste een jaar voor afgestudeerde stagiairs.

Voor elke overeenkomstig hoofdstuk 2 van deze titel geliberaliseerde sector worden de maatregelen die de EU-partij niet mag handhaven of vaststellen voor een bepaalde regio of voor haar gehele grondgebied, tenzij anders bepaald in bijlage XII, omschreven als beperkingen van het totale aantal natuurlijke personen dat een investeerder als stafpersoneel of als afgestudeerde stagiairs in een bepaalde sector in dienst mag nemen, in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte, en als discriminerende beperkingen.

Voor elke in bijlage XIII (Lijsten van verbintenissen van de republieken van de MA-partij betreffende stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs) genoemde sector staan de republieken van de MA-partij, behoudens de in die bijlage opgenomen voorbehouden en voorwaarden, investeerders van de EU-partij toe natuurlijke personen van de EU-partij in hun vestiging in dienst te nemen, mits die werknemers behoren tot het stafpersoneel dan wel afgestudeerd stagiair zijn, zoals omschreven in artikel 173. De duur van het tijdelijke verblijf van stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs bedraagt ten hoogste één jaar, hetgeen kan worden verlengd tot de maximale duur die is toegestaan overeenkomstig de geldende bepalingen in de respectieve wetgeving van de partijen. De duur van het tijdelijke verblijf van zakelijke bezoekers bedraagt ten hoogste negentig dagen in een periode van twaalf maanden.

Voor elke in bijlage XIII genoemde sector, en behoudens de in die bijlage opgenomen voorbehouden en voorwaarden, worden de maatregelen die een republiek van de MA-partij niet mag handhaven of vaststellen voor een bepaalde regio of voor haar gehele grondgebied, omschreven als beperkingen van het totale aantal natuurlijke personen dat een investeerder als stafpersoneel of als afgestudeerde stagiairs in een bepaalde sector in dienst mag nemen, in de vorm van numerieke quota of van de eis van een onderzoek naar de economische behoefte, en als discriminerende beperkingen.

Artikel 175. Verkopers van zakelijke diensten

Voor elke overeenkomstig de hoofdstukken 2 en 3 van deze titel geliberaliseerde sector staat de EU-partij, behoudens de in de bijlagen X (Lijsten van verbintenissen inzake vestiging) en XI (Lijsten van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening) opgenomen voorbehouden, de toegang en het tijdelijke verblijf van verkopers van zakelijke diensten van de republieken van de MA-partij toe voor een periode van ten hoogste negentig dagen in een periode van twaalf maanden.

Voor elke in bijlage XIV (Lijsten van verbintenissen van de republieken van de MA-partij inzake verkopers van zakelijke diensten) genoemde sector staan de republieken van de MA-partij, behoudens de in die bijlage opgenomen voorbehouden en voorwaarden, de toegang en het tijdelijke verblijf van verkopers van zakelijke diensten van de EU-partij toe voor een periode van ten hoogste negentig dagen in een periode van twaalf maanden.

Artikel 176. Dienstverleners op contractbasis en zelfstandigen

De partijen herbevestigen hun respectieve verbintenissen op grond van de GATS ten aanzien van de toegang en het tijdelijke verblijf van dienstverleners op contractbasis en zelfstandigen.

HOOFDSTUK 5. REGELGEVINGSKADER

AFDELING A. ALGEMEEN TOEPASSELIJKE BEPALINGEN

Artikel 177. Wederzijdse erkenning

Niets in deze titel belet een partij te eisen dat natuurlijke personen de nodige kwalificaties en/of beroepservaring hebben die op het grondgebied waar de dienst wordt verleend, voor de betrokken activiteitssector zijn voorgeschreven.

De partijen moedigen de desbetreffende beroepsorganisaties of bevoegde autoriteiten, al naargelang, op hun respectieve grondgebied aan gezamenlijk aanbevelingen over wederzijdse erkenning te ontwikkelen en aan het Associatiecomité voor te leggen, opdat investeerders en dienstverleners volledig of gedeeltelijk voldoen aan de door elke partij toegepaste criteria voor het verlenen van vergunningen, licenties en certificaten aan en het functioneren van investeerders en dienstverleners, in het bijzonder voor beroepsdiensten.

Wanneer het Associatiecomité een aanbeveling als bedoeld in het voorgaande lid ontvangt, onderzoekt het deze binnen een redelijke termijn om vast te stellen of zij met deze titel in overeenstemming is.

Wanneer overeenkomstig de procedure van lid 3 wordt vastgesteld dat een in lid 2 bedoelde aanbeveling in overeenstemming met deze titel is en er een voldoende mate van analogie tussen de desbetreffende regelingen van de partijen bestaat, moedigen de partijen hun bevoegde autoriteiten aan te onderhandelen over een overeenkomst inzake wederzijdse erkenning van eisen, kwalificaties, vergunningen en andere regelingen, teneinde die aanbeveling ten uitvoer te kunnen leggen.

Een dergelijke overeenkomst is in overeenstemming met de desbetreffende bepalingen van de WTO-Overeenkomst, en met name met artikel VII van de GATS.

Artikel 178. Transparantie en openbaarmaking van vertrouwelijke informatie

Elke partij beantwoordt zo spoedig mogelijk verzoeken van de andere partij om specifieke informatie over haar algemeen toepasselijke maatregelen of internationale overeenkomsten die op deze titel betrekking hebben of daarvoor gevolgen hebben. Elke partij wijst uiterlijk bij de inwerkingtreding van deze overeenkomst een of meer informatiepunten aan, die over al deze aangelegenheden op verzoek specifieke informatie verstrekken aan investeerders en dienstverleners van de andere partij. Het is niet nodig dat deze informatiepunten bewaarplaatsen voor wet- en regelgeving zijn.

Niets in deel IV van deze overeenkomst wordt zodanig uitgelegd dat het een verplichting voor een partij inhoudt tot verstrekking van vertrouwelijke informatie waarvan bekendmaking de rechtshandhaving zou belemmeren, anderszins in strijd zou zijn met het openbaar belang of schadelijk zou zijn voor de rechtmatige handelsbelangen van bepaalde openbare dan wel particuliere ondernemingen.

Artikel 179. Procedures

Indien voor de verlening van een dienst of voor een vestiging waarvoor een specifieke verbintenis is aangegaan, een vergunning vereist is, delen de bevoegde autoriteiten van een partij de aanvrager binnen een redelijke termijn na de indiening van de volgens de interne wet- en regelgeving als compleet beschouwde aanvraag mede welk besluit zij ten aanzien van die aanvraag hebben genomen. De bevoegde autoriteiten van de partij verstrekken de aanvrager, op diens verzoek, zonder onnodige vertraging informatie over de stand van zaken betreffende de aanvraag.

Elke partij houdt gerechtelijke, scheidsrechterlijke of administratieve instanties of procedures in stand, of stelt deze in, waarmee op verzoek van een betrokken investeerder of dienstverlener administratieve besluiten met betrekking tot vestiging, grensoverschrijdende dienstverlening of de tijdelijke aanwezigheid van natuurlijke personen voor zaken onverwijld kunnen worden onderzocht en, indien gerechtvaardigd, door passende maatregelen kunnen worden rechtgezet. Wanneer deze procedures niet onafhankelijk zijn van de instantie die bevoegd is het betrokken administratieve besluit te nemen, zien de partijen erop toe dat de procedure feitelijk in een objectief en onpartijdig onderzoek voorziet.

AFDELING B. COMPUTERDIENSTEN

Artikel 180. Afspraak over computerdiensten

Voor zover voor de handel in computerdiensten verbintenissen zijn aangegaan in de lijsten van verbintenissen in overeenstemming met de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel onderschrijven de partijen de in de hiernavolgende leden omschreven afspraak.

CPC 8421)CPC staat voor de „Central Products Classification”, zoals vastgesteld in de Statistical Office of the United Nations, Statistical Papers, Series M, N° 77, CPC prov, 1991., de VN-code voor de beschrijving van computer- en aanverwante diensten, heeft betrekking op de basisfuncties die worden gebruikt voor het verlenen van alle computer- en aanverwante diensten: computerprogramma’s, gedefinieerd als de instructies waardoor computers kunnen werken of met elkaar kunnen communiceren (met inbegrip van de ontwikkeling en implementatie ervan), gegevensverwerking en -opslag, en aanverwante diensten, zoals het verstrekken van advies en opleiding aan het personeel van de klanten. Technologische ontwikkelingen hebben geleid tot een toename van het aanbod van deze diensten als een pakket van aanverwante diensten dat alle of een deel van deze basisfuncties kan omvatten. Zo bestaan diensten als web- of domeinhosting, datamining en gridcomputing elk uit een combinatie van basisfuncties van computerdiensten.

Ongeacht of zij via een netwerk zoals internet worden geleverd, omvatten computer- en aanverwante diensten alle diensten op het gebied van:

a. advies, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, ondersteuning, technische hulp of beheer van of voor computers of computersystemen; of

b. computerprogramma’s, gedefinieerd als de instructies (op zich) waardoor computers kunnen werken of communiceren, plus advies, strategie, analyse, planning, specificatie, ontwerp, ontwikkeling, installatie, implementatie, integratie, testen, debuggen, updaten, aanpassen, onderhoud, ondersteuning, technische hulp, beheer of gebruik van of voor computerprogramma’s; of

c. de verwerking, opslag en hosting van gegevens of diensten in verband met databanken; of

d. onderhoud en reparatie van kantoormachines en -apparatuur, met inbegrip van computers; en

e. opleidingen voor het personeel van klanten in verband met computerprogramma’s, computers of computersystemen die niet elders zijn ingedeeld.

Computer- en aanverwante diensten maken het verlenen van andere diensten, zoals financiële diensten, elektronisch of anderszins, mogelijk. Er is echter een groot verschil tussen de ondersteunende dienst (bv. webhosting, gegevensverwerking of applicatiehosting) en de inhouds- of hoofddienst die elektronisch wordt geleverd (bv. financiële diensten). In dergelijke gevallen valt de inhouds- of hoofddienst niet onder CPC 84.

AFDELING C. KOERIERSDIENSTEN

Artikel 181. Toepassingsgebied en definities

In deze afdeling worden de beginselen omschreven van het regelgevingskader voor koeriersdiensten waarvoor verbintenissen zijn aangegaan in de lijsten van verbintenissen overeenkomstig de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel.

Voor de toepassing van deze afdeling en van de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel wordt verstaan onder „vergunning”: een vergunning die door een bevoegde autoriteit aan een individuele dienstverlener wordt verleend en die nodig kan zijn om een bepaalde dienst op te zetten of te verlenen.

Artikel 182. Voorkoming van concurrentiebeperkende praktijken bij koeriersdiensten

Door de partijen worden passende maatregelen gehandhaafd of ingevoerd om te voorkomen dat dienstverleners die, alleen of samen met anderen, de voorwaarden voor deelneming (wat prijs en aanbod betreft) in de desbetreffende markt voor koeriersdiensten door het gebruik van hun eigen marktpositie in belangrijke mate kunnen beïnvloeden, overgaan tot concurrentieverstorende praktijken of deze voortzetten.

Elke partij zorgt ervoor dat, indien een monopoliehoudende verlener van postdiensten van een partij direct dan wel via een gelieerde onderneming mededingt bij de levering van expresbesteldiensten die buiten het bereik van haar monopolierechten vallen, deze dienstverlener geen inbreuk pleegt op zijn verplichtingen op grond van deze titel.

Artikel 183. Vergunningen

Indien een vergunning vereist is, dient het volgende algemeen bekendgemaakt te worden:

a. alle vergunningscriteria en de termijn die normaliter nodig is om een besluit over de aanvraag van een vergunning te nemen; en

b. de voorwaarden van de vergunning.

De redenen voor de afwijzing van een vergunning worden de aanvrager op diens verzoek bekendgemaakt. De dienstverlener op wie dat besluit van toepassing is, is overeenkomstig de respectieve wetgeving gerechtigd bezwaar tegen dat besluit aan te tekenen bij een onafhankelijke en bevoegde instantie. Een dergelijke procedure is transparant en niet-discriminerend en gaat uit van objectieve criteria.

Artikel 184. Onafhankelijkheid van regelgevende instanties

Indien de partijen regelgevende instanties hebben, dienen deze juridisch onafhankelijk te zijn van en op geen enkele wijze verantwoordingsplichtig aan verleners van koeriersdiensten. De besluiten die de regelgevende instanties nemen en de procedures die zij toepassen, zijn onpartijdig ten aanzien van alle marktdeelnemers.

AFDELING D. TELECOMMUNICATIEDIENSTEN

Artikel 185. Definities en toepassingsgebied

In deze afdeling worden de beginselen uiteengezet van het regelgevingskader voor openbare telecommunicatiediensten, met uitzondering van omroepdiensten, waarvoor verbintenissen zijn aangegaan overeenkomstig de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel, met inbegrip van spraaktelefonie, pakketgeschakelde datatransmissie, circuitgeschakelde datatransmissie, telex, telegraaf, fax, particuliere huurlijnen, en diensten en systemen voor mobiele en persoonlijke communicatie22)De partijen komen overeen dat deze diensten onder deze afdeling vallen voor zover zij worden aangemerkt als openbare telecommunicatiediensten overeenkomstig de geldende interne wetgeving..

Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

a. „telecommunicatiediensten”: alle diensten bestaande in de transmissie en ontvangst van elektromagnetische signalen via telecommunicatienetwerken, maar niet de economische activiteit bestaande in de levering van inhoud die voor het transport van die inhoud afhankelijk is van telecommunicatienetwerken;

b. „openbare telecommunicatiediensten of telecommunicatiediensten die beschikbaar zijn voor het publiek”: alle telecommunicatiediensten waarvan een partij eist dat zij algemeen aan het publiek worden aangeboden overeenkomstig de respectieve wetgeving;

c. „regelgevende autoriteit in de telecommunicatiesector”: de instantie of instanties die belast is/zijn met de regelgevingstaken zoals toegekend overeenkomstig de interne wetgeving van elke partij;

d. „essentiële telecommunicatiefaciliteiten”: de faciliteiten van een openbaar telecommunicatienetwerk of een openbare telecommunicatiedienst die:

i. uitsluitend of voornamelijk ter beschikking worden gesteld door één of een beperkt aantal dienstverleners; en

ii. bij het verlenen van een dienst niet op haalbare wijze economisch of technisch kunnen worden vervangen;

e. „grote dienstverlener” in de telecommunicatiesector: de aanbieder van een openbare telecommunicatiedienst die de voorwaarden voor deelneming (wat prijs en aanbod betreft) in de desbetreffende markt voor openbare telecommunicatiediensten door zijn controle over essentiële faciliteiten of door aanwending van zijn marktpositie, in belangrijke mate kan beïnvloeden; en

f. „interconnectie”: de koppeling tussen aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken of -diensten, zodat gebruikers van een aanbieder kunnen communiceren met gebruikers van een andere aanbieder en toegang krijgen tot door een andere aanbieder geleverde diensten.

Artikel 186. Regelgevende autoriteit

Regelgevende autoriteiten in de telecommunicatiesector zijn juridisch en functioneel onafhankelijk van aanbieders van telecommunicatiediensten.

Elke partij tracht ervoor te zorgen dat haar regelgevende autoriteit beschikt over adequate middelen om haar taken te verrichten. De taken van een regelgevende autoriteit worden duidelijk en in een gemakkelijk toegankelijke vorm bekendgemaakt, in het bijzonder wanneer meer dan één instantie met die taken belast is.

De besluiten die een regelgevende autoriteit neemt en de procedures die zij toepast, zijn onpartijdig ten aanzien van alle marktdeelnemers.

De dienstverlener op wie het besluit van een regelgevende autoriteit van toepassing is, is overeenkomstig de respectieve wetgeving gerechtigd bezwaar aan te tekenen tegen dat besluit bij een bevoegde instantie die onafhankelijk is van de betrokken dienstverleners. Wanneer de bevoegde instantie geen rechterlijke instantie is, motiveert zij haar besluit altijd schriftelijk en kunnen haar besluiten tevens door een onpartijdige en onafhankelijke rechterlijke autoriteit worden getoetst.

De besluiten van deze bevoegde instanties worden daadwerkelijk ten uitvoer gelegd overeenkomstig de geldende juridische procedures. In afwachting van de uitkomst van deze juridische procedures geldt het besluit van de regelgevende autoriteit, tenzij de bevoegde instantie of de geldende wetgeving anderszins bepaalt.

Artikel 187. Vergunning voor het verlenen van telecommunicatiediensten23)Voor de toepassing van deze afdeling worden onder de term „vergunning” verstaan alle licenties, concessies, toestemmingen, registraties en alle andere vergunningen die een partij kan vereisen om telecommunicatiediensten te leveren.

Voor de levering van diensten wordt zo veel mogelijk een vergunning verleend op basis van eenvoudige procedures en, indien van toepassing, louter door kennisgeving.

Er kan een licentie of specifieke vergunning vereist zijn in verband met kwesties betreffende de toekenning van nummers en frequenties. De voorwaarden voor dergelijke licenties of specifieke vergunningen worden algemeen bekendgemaakt.

Wanneer een licentie of vergunning vereist is:

a. worden alle licentie- of vergunningscriteria en de redelijke termijn die normaliter nodig is om een besluit over de aanvraag van een licentie of vergunning te nemen, algemeen bekendgemaakt;

b. worden de redenen voor afwijzing van een licentie of vergunning de aanvrager op verzoek schriftelijk medegedeeld; en

c. kan de aanvrager van een licentie of vergunning overeenkomstig de respectieve wetgeving bezwaar aantekenen bij een bevoegde instantie in het geval dat de aanvraag van een licentie of vergunning onrechtmatig is afgewezen.

Artikel 188. Concurrentiewaarborgen ten aanzien van grote dienstverleners

Er zullen door de partijen passende maatregelen worden geïntroduceerd of gehandhaafd om te voorkomen dat dienstverleners die alleen of met anderen gezamenlijk een grote dienstverlener zijn, concurrentiebeperkende praktijken toepassen of blijven toepassen. In dit verband wordt onder meer onder concurrentiebeperkende praktijken verstaan:

a. het op concurrentiebeperkende wijze toepassen van kruissubsidiëring24)Uitsluitend voor de EU-partij: „of margebeperking”.;

b. het op concurrentiebeperkende wijze gebruiken van informatie van concurrenten; en

c. het niet tijdig aan andere dienstverleners beschikbaar stellen van technische informatie over essentiële faciliteiten en van commercieel relevante informatie die deze dienstverleners voor het leveren van hun diensten nodig hebben.

Artikel 189. Interconnectie25)De leden 3, 4 en 5 zijn niet van toepassing op aanbieders van commerciële mobiele diensten, noch op die van communicatiediensten voor het platteland. Zekerheidshalve zij opgemerkt dat niets in dit artikel mag worden uitgelegd als dat daarmee een partij wordt belet de in dit artikel opgenomen vereisten aan aanbieders van commerciële mobiele diensten op te leggen.

Elke dienstverlener die over een vergunning beschikt om openbare telecommunicatiediensten te verlenen, heeft het recht om te onderhandelen over interconnectie met andere aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken en -diensten. De interconnectie dient in beginsel te worden overeengekomen op basis van een commerciële onderhandeling tussen de desbetreffende dienstverleners, onverminderd de bevoegdheid van de regelgevende autoriteit om in te grijpen overeenkomstig de respectieve wetgeving.

De dienstverleners die bij onderhandelingen over interconnectieregelingen informatie van een andere dienstverlener ontvangen, zijn verplicht om die informatie uitsluitend te gebruiken voor het doel waarvoor die werd verstrekt en respecteren te allen tijde de vertrouwelijkheid van de verstrekte of opgeslagen informatie.

Op elk punt in het netwerk waar dat technisch haalbaar is, moet worden gezorgd voor interconnectie met een grote dienstverlener. Deze interconnectie dient overeenkomstig de respectieve interne wetgeving te worden aangeboden:

a. op niet-discriminerende voorwaarden (inclusief technische normen en specificaties) en tegen niet-discriminerende tarieven, en met een kwaliteit die niet lager is dan die welke wordt geboden voor de eigen soortgelijke diensten, voor soortgelijke diensten van niet-gelieerde dienstverleners of voor soortgelijke diensten van dochterondernemingen of andere gelieerde ondernemingen;

b. binnen een redelijke termijn, tegen voorwaarden (inclusief technische normen en specificaties) en tegen op de kosten gebaseerde tarieven die transparant, economisch redelijk en voldoende gescheiden zijn, zodat de dienstverlener niet behoeft te betalen voor netwerkonderdelen en -faciliteiten die deze voor de te verlenen dienst niet nodig heeft; en

c. op verzoek, via extra aansluitpunten, in aanvulling op de aan de meeste gebruikers aangeboden netwerkaansluitpunten, tegen een vergoeding die gebaseerd is op de kosten voor het aanleggen van de noodzakelijke aanvullende faciliteiten.

De procedures voor interconnectie met een grote dienstverlener worden algemeen bekendgemaakt.

Overeenkomstig de respectieve wetgeving maken grote dienstverleners hun geldende interconnectieovereenkomsten of hun referentieaanbiedingen voor interconnectie, of beide, algemeen bekend.

Een dienstverlener die interconnectie met een grote dienstverlener aanvraagt, kan na een redelijke termijn die openbaar bekend is gemaakt, een beroep doen op een onafhankelijke binnenlandse instantie, die een regelgevende autoriteit zoals genoemd in artikel 186 kan zijn, om geschillen te beslechten met betrekking tot passende voorwaarden en tarieven voor interconnectie.

Artikel 190. Schaarse middelen

Elke procedure voor de toewijzing en het gebruik van schaarse middelen, zoals frequenties, nummers en doorgangsrechten, wordt tijdig op objectieve, transparante en niet-discriminerende wijze toegepast. De stand van zaken met betrekking tot toegewezen frequentiebanden wordt algemeen bekendgemaakt, maar een gedetailleerde vermelding van de frequenties die voor specifiek gebruik door de overheid zijn toegewezen, is niet vereist.

Artikel 191. Universele dienst

Elke partij heeft het recht vast te stellen welke universeledienstverplichtingen zij wenst in te stellen of te handhaven.

Deze verplichtingen worden op zich niet concurrentiebeperkend geacht, mits zij op transparante, objectieve en niet-discriminerende wijze worden beheerd. Het beheer van dergelijke verplichtingen is ook neutraal met betrekking tot de mededinging en niet belastender dan nodig is voor de soort universele dienst die door de partij wordt vastgesteld.

Alle dienstverleners moeten in aanmerking kunnen komen voor het verzorgen van de universele dienst. De aanwijzing vindt plaats op basis van een efficiënt, transparant en niet-discriminerend mechanisme, overeenkomstig de respectieve wetgeving.

De partijen zorgen ervoor dat:

a. telefoongidsen met alle abonnees van vaste telefonie beschikbaar worden gemaakt voor gebruikers overeenkomstig de respectieve wetgeving; en

b. organisaties die de onder a) genoemde diensten leveren, het beginsel van niet-discriminatie toepassen op de behandeling van informatie die aan hen is verstrekt door overige organisaties.

Artikel 192. Vertrouwelijkheid van informatie

Elke partij waarborgt, overeenkomstig haar respectieve wetgeving, het vertrouwelijke karakter van het telecommunicatieverkeer dat via een openbaar telecommunicatienetwerk en via openbare telecommunicatiediensten plaatsvindt, alsmede van de gegevens over dat verkeer, behoudens de vereiste dat dergelijke maatregelen niet op een wijze worden toegepast dat deze een middel vormen tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie, of een verkapte beperking van de handel in diensten.

Artikel 193. Geschillen tussen dienstverleners

Wanneer tussen aanbieders van telecommunicatienetwerken of -diensten een geschil ontstaat in verband met uit de artikelen 188 en 189 voortvloeiende rechten en verplichtingen, neemt de betrokken nationale regelgevende autoriteit of een andere relevante autoriteit op verzoek van een van de aanbieders en overeenkomstig de in de respectieve wetgeving vastgestelde procedures, een bindend besluit om het geschil zo spoedig mogelijk op te lossen.

AFDELING E. FINANCIËLE DIENSTEN

Artikel 194. Toepassingsgebied en definities

In deze afdeling worden de beginselen omschreven van het regelgevingskader voor alle financiële diensten waarvoor verbintenissen zijn aangegaan in de lijsten van verbintenissen ingevolge de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel.

Voor de toepassing van dit hoofdstuk en de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel wordt verstaan onder:

a. „financiële dienst”: elke dienst van financiële aard, aangeboden door een verlener van financiële diensten van een partij. Financiële diensten omvatten de volgende activiteiten:

A. verzekeringen en aanverwante diensten

1. directe verzekering (met inbegrip van medeverzekering):

a. levensverzekering;

b. schadeverzekering;

1. herverzekering en retrocessie;

1. verzekeringsbemiddeling, zoals de diensten van makelaars en agentschappen; en

1. ondersteunende diensten voor verzekeringen, zoals adviesverstrekking, actuariaat, risicobeoordeling en de regeling van schade-eisen.

B. bankdiensten en andere financiële diensten (behalve verzekeringen):

1. aanvaarding van deposito’s en andere terugbetaalbare fondsen van het publiek;

1. alle soorten leningen, waaronder consumentenkrediet en hypotheekleningen, factoring en financiering van commerciële transacties;

1. financiële leasing;

1. alle diensten in verband met het betalingsverkeer en de overmaking van geld, waaronder creditcards, betaalkaarten, debetkaarten, reischeques en bankwissels;

1. garanties en verbintenissen;

1. transacties voor eigen rekening of voor rekening van cliënten, op de beurs of op de onderhandse markt of anderszins, ten aanzien van:

a. geldmarktinstrumenten (met inbegrip van cheques, wissels en depositocertificaten);

b. deviezen;

c. derivaten, met inbegrip van termijninstrumenten en opties;

d. wisselkoers- en rentetariefinstrumenten, waaronder producten als swaps en rentetermijncontracten;

e. verhandelbare effecten;

f. andere verhandelbare stukken en financiële activa, met inbegrip van ongemunt goud en zilver;

1. deelneming in de uitgifte van alle soorten effecten, met inbegrip van garantieverlening en plaatsing in de hoedanigheid van agent (openbaar dan wel particulier) en verlening van diensten in verband met deze uitgiften;

1. financiële bemiddeling;

1. beheer van activa, zoals beheer van contanten of portefeuillebeheer, alle vormen van beheer van collectieve investeringen, beheer van pensioenfondsen, diensten aangaande bewaarneming, depositodiensten en fiduciaire diensten;

1. betalings- en compensatiediensten in verband met financiële activa, met inbegrip van effecten, derivaten en andere verhandelbare instrumenten;

1. verstrekking en doorgifte van financiële informatie, verwerking van financiële gegevens en bijbehorende software door verleners van andere financiële diensten; en

1. advies- en bemiddelingsdiensten en andere ondersteunende financiële diensten voor alle onder 1) tot en met 11) vermelde activiteiten, met inbegrip van kredietonderzoek en -analyse, onderzoek en advies aangaande investeringen en beleggingen, advies over overnames, bedrijfsreorganisaties en -strategieën;

b. „verlener van financiële diensten”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon van een partij die financiële diensten tracht te verlenen of verleent. De term „verlener van financiële diensten” omvat geen openbare entiteiten;

c. „openbare entiteit”:

i. een overheid, centrale bank of monetaire autoriteit van een partij, of een entiteit die eigendom is van een partij of onder zeggenschap staat van een partij en die zich in hoofdzaak bezighoudt met de uitvoering van overheidstaken of activiteiten voor overheidsdoeleinden, met uitzondering van entiteiten die zich in hoofdzaak bezighouden met het verlenen van financiële diensten op commerciële basis; of

ii. een particuliere entiteit die taken vervult die normalerwijze door een centrale bank of monetaire autoriteit worden vervuld;

d. „nieuwe financiële dienst”: een niet op het grondgebied van een partij verleende financiële dienst, die wordt verleend op het grondgebied van de andere partij, met inbegrip van alle nieuwe vormen van levering van financiële diensten of de verkoop van een financieel product dat niet wordt verkocht op het grondgebied van de partij.

Artikel 195. Prudentiële uitzonderingsbepaling

Elke partij kan maatregelen vaststellen of handhaven om prudentiële redenen, waaronder:

a. de bescherming van investeerders, spaarders, gebruikers van de financiële markt, polishouders of personen aan wie een verlener van financiële diensten een fiduciair recht verschuldigd is;

b. het handhaven van de veiligheid, degelijkheid, integriteit of financiële verantwoordelijkheid van verleners van financiële diensten; en

c. het verzekeren van de integriteit en de stabiliteit van het financiële stelsel van een partij.

Indien dergelijke maatregelen niet in overeenstemming zijn met de bepalingen van dit hoofdstuk, worden zij niet gebruikt als middel om de verbintenissen of verplichtingen van de partij ingevolge het hoofdstuk te ontwijken.

Niets in deze overeenkomst mag op zodanige wijze worden geïnterpreteerd dat het een partij verplicht tot het verstrekken van informatie betreffende de zaken en de rekeningen van individuele consumenten, dan wel vertrouwelijke of gepatenteerde informatie die in het bezit is van openbare entiteiten.

Artikel 196. Effectieve en transparante regelgeving

Elke partij stelt alles in het werk om alle belanghebbenden vooraf in kennis te stellen van elke algemeen toepasselijke maatregel die de partij wil vaststellen, teneinde deze personen de mogelijkheid te geven commentaar op de maatregel te leveren. Dergelijke maatregelen worden bekendgemaakt:

a. door officiële publicatie; of

b. in een andere vorm, schriftelijk of elektronisch.

Elke partij stelt de belanghebbenden in kennis van haar voorschriften voor het opstellen van aanvragen met betrekking tot het verlenen van financiële diensten.

Op verzoek van een aanvrager stelt de desbetreffende partij die aanvrager in kennis van de status van zijn aanvraag. Indien de desbetreffende partij aanvullende informatie van de aanvrager verlangt, stelt zij deze daarvan zonder onnodige vertraging in kennis.

Elke partij stelt alles in het werk om ervoor te zorgen dat internationaal overeengekomen normen voor regulering en toezicht in de financiëledienstensector, alsmede voor de strijd tegen witwaspraktijken en financiering van terrorisme, en de strijd tegen belastingfraude en -ontwijking, op haar grondgebied ten uitvoer worden gelegd en worden toegepast.

Artikel 197. Nieuwe financiële diensten

Een partij staat de verleners van financiële diensten van de andere partij die zich op haar grondgebied hebben gevestigd, toe op haar grondgebied nieuwe financiële diensten te verlenen binnen het toepassingsgebied van de subsectoren en financiële diensten waarvoor verbintenissen zijn aangegaan op grond van de lijsten van verbintenissen en behoudens de beperkingen, voorwaarden en kwalificaties die in die lijsten van verbintenissen zijn vastgesteld, op voorwaarde dat de introductie van deze nieuwe financiële diensten geen nieuwe wet of aanpassing van een bestaande wet vereist.

Overeenkomstig lid 1 kan een partij de rechtsvorm vaststellen via welke de dienst kan worden verleend en kan zij de betrokken dienstverlening aan vergunningsplicht onderwerpen. Wanneer een vergunning vereist is, wordt hieromtrent binnen een redelijke termijn een besluit genomen en kan de vergunning uitsluitend om prudentiële redenen worden geweigerd.

Artikel 198. Gegevensverwerking

Elke partij staat een verlener van financiële diensten van de andere partij toe informatie in elektronische of andere vorm van en naar haar grondgebied te verzenden met het oog op gegevensverwerking, wanneer deze gegevensverwerking noodzakelijk is in het kader van de normale bedrijfsvoering van de verlener van financiële diensten26)Zekerheidshalve zij opgemerkt dat de in dit artikel opgenomen verplichting niet mag worden aangemerkt als een specifieke verbintenis ingevolge artikel 194, lid 2, onder a)..

Elke partij zorgt voor de vaststelling of handhaving van passende waarborgen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de fundamentele rechten en de vrijheid van natuurlijke personen, in het bijzonder met betrekking tot de overdracht van persoonsgegevens.

Artikel 199. Specifieke uitzonderingen

Niets in deze titel kan voor een partij, met inbegrip van haar openbare entiteiten, een beletsel vormen om op haar grondgebied exclusief activiteiten of diensten te verrichten of aan te bieden in het kader van een pensioenregeling van de overheid of een wettelijk stelsel van sociale zekerheid, tenzij verleners van financiële diensten deze activiteiten krachtens de interne regelgeving van de partij in concurrentie met openbare entiteiten of particuliere instellingen kunnen verrichten.

Niets in deze overeenkomst is van toepassing op de activiteiten die worden verricht door een centrale bank of een monetaire autoriteit of enige andere openbare entiteit bij het voeren van een monetair of wisselkoersbeleid.

Niets in deze titel kan voor een partij, met inbegrip van haar openbare entiteiten, een beletsel vormen om op haar grondgebied exclusief activiteiten of diensten te verrichten of aan te bieden voor rekening van of met garantiestelling door of met gebruikmaking van de financiële middelen van de partij of haar openbare entiteiten.

AFDELING F. INTERNATIONALE ZEEVERVOERSDIENSTEN

Artikel 200. Toepassingsgebied, definities en beginselen

In deze afdeling worden de beginselen uiteengezet met betrekking tot de internationale zeevervoersdiensten waarvoor verbintenissen zijn aangegaan in de lijsten van verbintenissen ingevolge de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel.

Voor de toepassing van deze afdeling en van de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel wordt verstaan onder:

a. „internationaal zeevervoer”: multimodaal vervoer van deur tot deur, zijnde het vervoer van goederen met behulp van meer dan een wijze van vervoer, waaronder ook vervoer over zee, met een enkel vervoersdocument, en in verband daarmee ook het recht voor internationale zeevervoerders rechtstreeks met aanbieders van andere wijzen van vervoer contracten te sluiten27)Zekerheidshalve zij opgemerkt dat het toepassingsgebied van deze definitie niet de levering van een vervoersdienst impliceert. Voor de toepassing van deze definitie verwijst een enkel vervoersdocument naar een document op basis waarvan de klant een enkel contract met een scheepvaartmaatschappij kan sluiten voor vervoer van deur tot deur.;

b. „diensten met betrekking tot de behandeling van zeevracht”: activiteiten van stuwadoorsbedrijven, met inbegrip van terminalexploitanten, maar zonder de directe activiteiten van dokwerkers, wanneer deze arbeidskrachten onafhankelijk van de stuwadoorsbedrijven of terminalexploitanten zijn georganiseerd. De hier bedoelde activiteiten omvatten de organisatie van en het toezicht op:

i. het laden en lossen van schepen;

ii. het sjorren en losmaken van vracht;

iii. het in ontvangst nemen/afleveren en veilig bewaren van vracht vóór verscheping of na lossing;

c. „behandeling door de douane” (ook wel genoemd „in- en uitklaring”): activiteiten bestaande in de afhandeling van douaneformaliteiten namens een andere partij met betrekking tot de in-, uit- of doorvoer van vracht, ongeacht of deze dienst de hoofdactiviteit van de dienstverlener is of een gebruikelijke aanvulling op diens hoofdactiviteit;

d. „diensten in verband met de opslag van containers”: activiteiten bestaande in de opslag van containers op haventerreinen dan wel landinwaarts, om ze te laden of te lossen, te repareren en beschikbaar te stellen voor verscheping;

e. „diensten van scheepsagenten”: activiteiten waarbij de zakelijke belangen van een of meer scheepvaartlijnen of scheepvaartmaatschappijen binnen een bepaald geografisch gebied door een agent worden behartigd voor de volgende doeleinden:

i. marketing en verkoop van zeevervoers- en aanverwante diensten, van de prijsopgave tot de facturering, alsmede het afgeven van vrachtbrieven namens de maatschappijen, het kopen en weer verkopen van de nodige aanverwante diensten, het opstellen van documenten en het verschaffen van bedrijfsinformatie;

ii. het optreden namens ondernemingen die de afroep van aanvragen om scheepsruimte organiseren, of, indien nodig, het overnemen van vracht;

f. „expediteursdiensten”: de activiteiten bestaande in het organiseren en controleren van verzendingsactiviteiten namens verzenders, door de aankoop van transport- en aanverwante diensten, het opstellen van documenten en het verschaffen van bedrijfsinformatie.

Gezien de bestaande situatie tussen de partijen op het gebied van het internationale zeevervoer:

a. past elke partij daadwerkelijk het beginsel van onbeperkte toegang tot de internationale markten voor zeevervoer en handelsroutes op commerciële en niet-discriminerende grondslag toe; en

b. kent elke partij aan vaartuigen die de vlag voeren van de andere partij of worden geëxploiteerd door dienstverleners van de andere partij, een behandeling toe die niet minder gunstig is dan die welke zij aan haar eigen vaartuigen toekent voor de toegang tot havens, het gebruik van infrastructuur en ondersteunende havendiensten voor zeevervoer, evenals de daarmee verband houdende vergoedingen en heffingen, douanefaciliteiten en de toewijzing van aanlegplaatsen en laad- en losinstallaties28)De bepalingen van dit punt hebben slechts betrekking op de toegang tot diensten, maar staan niet de levering van diensten toe..

Bij de toepassing van deze beginselen:

a. neemt elke partij in toekomstige bilaterale overeenkomsten met derde landen geen vrachtverdelingsregelingen op met betrekking tot zeevervoerdiensten, met inbegrip van het vervoer van droge en vloeibare bulkladingen en het lijnverkeer, en beëindigt zij binnen een redelijke termijn dergelijke vrachtverdelingsregelingen wanneer deze in eerdere bilaterale overeenkomsten voorkomen; en

b. waarborgt elke partij, behoudens de lijsten van verbintenissen ingevolge de hoofdstukken 2, 3 en 4 van deze titel, dat alle bestaande of toekomstige maatregelen die worden genomen met betrekking tot internationale zeevervoersdiensten niet-discriminerend van aard zijn en geen verkapte beperking vormen op internationale zeevervoersdiensten.

Overeenkomstig artikel 165 staat elke partij de verleners van internationale zeevervoersdiensten van de andere partij toe op haar grondgebied een vestiging te hebben.

De partijen zorgen ervoor dat de in havens geboden diensten worden geleverd onder niet-discriminerende voorwaarden. De beschikbare diensten omvatten onder meer loodsen, hulp van duw- en sleepboten, bevoorrading, brandstof- en waterlevering, ophalen en verwerking van afval, kapiteinsdiensten, navigatiehulp, diensten vanaf de wal die essentieel zijn voor het functioneren van een schip, waaronder communicatie, water- en elektriciteitsvoorzieningen, faciliteiten voor noodreparaties, verankering en aan- en afmeren.

HOOFDSTUK 6. ELEKTRONISCHE HANDEL

Artikel 201. Doelstellingen en beginselen

De partijen erkennen dat de handelsmogelijkheden op het vlak van e-commerce in tal van sectoren toenemen en komen overeen de onderlinge ontwikkeling van e-commerce te bevorderen, in het bijzonder door op grond van de bepalingen van deze titel samen te werken ten aanzien van kwesties met betrekking tot e-commerce.

De partijen erkennen dat de ontwikkeling van e-commerce verenigbaar moet zijn met de internationale normen voor gegevensbescherming, teneinde ervoor te zorgen dat de gebruiker vertrouwen heeft in e-commerce.

De partijen komen overeen geen douanerechten te heffen op leveringen langs elektronische weg.

Artikel 202. Regelgevingsaspecten van e-commerce

De partijen onderhouden een dialoog over regelgevingskwesties in verband met e-commerce, onder meer over:

a. erkenning van aan het grote publiek afgegeven certificaten voor elektronische handtekeningen en bevordering van grensoverschrijdende certificeringsdiensten;

b. behandeling van ongevraagde elektronische commerciële communicatie;

c. consumentenbescherming op het gebied van e-commerce; en

d. alle andere kwesties die van belang zijn voor de ontwikkeling van e-commerce.

HOOFDSTUK 7. UITZONDERINGEN

Artikel 203. Algemene uitzonderingen

Mits de hieronder bedoelde maatregelen niet zodanig worden toegepast dat zij een middel tot willekeurige of ongerechtvaardigde discriminatie tussen de partijen bij soortgelijke omstandigheden, of een verkapte beperking van het recht van vestiging of van grensoverschrijdende dienstverlening vormen, wordt niets in deze titel uitgelegd als beletsel voor het vaststellen of toepassen door een partij van maatregelen die:

a. noodzakelijk zijn voor de bescherming van de openbare veiligheid of de openbare zeden of voor de handhaving van de openbare orde;

b. noodzakelijk zijn voor de bescherming van het leven en de gezondheid van mensen, dieren of planten;

c. betrekking hebben op de instandhouding van niet-vernieuwbare natuurlijke hulpbronnen, mits die maatregelen met beperkingen voor interne investeerders of met beperkingen van het interne aanbod of verbruik van diensten gepaard gaan;

d. noodzakelijk zijn voor de bescherming van nationaal artistiek, historisch of archeologisch erfgoed;

e. noodzakelijk zijn voor de handhaving van wet- en regelgeving die niet strijdig is met de bepalingen van deze titel, met inbegrip van die welke betrekking hebben op:

i. het voorkomen van misleidende of frauduleuze praktijken of op middelen om de gevolgen van de niet-nakoming van contracten aan te pakken;

ii. de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in verband met de verwerking en verspreiding van persoonsgegevens en op de bescherming van de vertrouwelijke aard van persoonlijke dossiers en rekeningen;

iii. de veiligheid;

f. strijdig zijn met de artikelen 165 en 171 van deze titel, mits het verschil in behandeling bedoeld is om directe belastingen op doeltreffende of billijke wijze te kunnen opleggen of innen ten aanzien van economische activiteiten, investeerders of dienstverleners van de andere partij29)Maatregelen die bedoeld zijn om directe belastingen op billijke of doeltreffende wijze te kunnen opleggen en innen omvatten maatregelen die een partij op grond van haar belastingstelsel neemt en die:a.van toepassing zijn op investeerders en dienstverleners die geen ingezetenen zijn, gezien het feit dat de fiscale verplichtingen van niet-ingezetenen worden vastgesteld op grond van belastbare feiten die hun oorsprong vinden of geschieden op het grondgebied van de partij; ofb.van toepassing zijn op niet-ingezetenen om ervoor te zorgen dat belastingen op het grondgebied van de partij kunnen worden opgelegd of geïnd; ofc.van toepassing zijn op niet-ingezetenen of ingezetenen ter voorkoming van belastingontwijking of -fraude, uitvoeringsbepalingen daaronder begrepen; ofd.van toepassing zijn op gebruikers van diensten die op of vanaf het grondgebied van de andere partij worden verleend, om ervoor te zorgen dat door die gebruikers verschuldigde belastingen die hun bron op het grondgebied van de partij hebben, kunnen worden opgelegd of geïnd; ofe.een onderscheid maken tussen enerzijds investeerders en dienstverleners die belastingplichtig zijn ter zake van wereldwijd belastbare feiten, en anderzijds andere investeerders en dienstverleners, gezien het verschil in de aard van de heffingsgrondslag tussen hen; off.inkomen, winst, voordeel, verlies, aftrek of krediet van ingezeten personen of filialen, dan wel tussen gelieerde personen of filialen van dezelfde persoon vaststellen, toewijzen of omslaan, om de belastinggrondslag van de partij te vrijwaren.De belastingvoorwaarden of -concepten onder f) van dit lid en van deze voetnoot worden vastgesteld volgens de belastingdefinities en -concepten, dan wel gelijkwaardige of soortgelijke definities en concepten van het interne recht van de partij die de maatregel neemt..

De bepalingen van deze titel en van de bijbehorende bijlagen inzake de lijsten van verbintenissen zijn niet van toepassing op de respectieve socialezekerheidsstelsels van de partijen of de activiteiten op het grondgebied van elke partij, die verband houden, al is het maar bij gelegenheid, met de uitoefening van openbaar gezag.

TITEL IV. LOPENDE BETALINGEN EN KAPITAALVERKEER

Artikel 204. Doel en toepassingsgebied

De partijen streven naar liberalisering van hun onderlinge lopende betalingen en kapitaalverkeer, overeenkomstig de verbintenissen die zijn aangegaan in het kader van de internationale financiële instellingen en terdege rekening houdend met de stabiliteit van de valuta van elke partij.

Deze titel is van toepassing op alle lopende betalingen en kapitaalverkeer tussen de partijen.

Artikel 205. Lopende rekening

De partijen staan alle betalingen en transfers tussen de partijen in vrij converteerbare valuta’s op de lopende rekening van de betalingsbalans toe of geven daartoe machtiging, naargelang het geval, overeenkomstig de statuten van het Internationaal Monetair Fonds, in het bijzonder met inbegrip van de bepalingen van artikel VIII.

Artikel 206. Kapitaalrekening

Wat de transacties op de kapitaalrekening en de financiële rekening van de betalingsbalans betreft, verbinden de partijen zich ertoe vanaf de inwerkingtreding van deze overeenkomst het vrije kapitaalverkeer toe te staan of te waarborgen, waar van toepassing, ten aanzien van directe investeringen in rechtspersonen die zijn opgericht in overeenstemming met de wetgeving van het gastland, en investeringen en overige transacties die worden verricht overeenkomstig de bepalingen van titel III (Vestiging, handel in diensten en elektronische handel)30)Zekerheidshalve zij opgemerkt dat de uitzonderingen die zijn opgenomen in deel V van deze overeenkomst, alsmede de uitzonderingen die zijn opgenomen in titel III (Vestiging, handel in diensten en elektronische handel) van deel IV van deze overeenkomst, eveneens van toepassing zijn op deze titel. van deel IV van deze overeenkomst, alsmede de liquidatie en repatriëring van deze investeringen en de daaruit voortkomende opbrengsten.

Artikel 207. Vrijwaringsmaatregelen

Wanneer in uitzonderlijke omstandigheden kapitaalbewegingen tussen de partijen ernstige moeilijkheden veroorzaken of dreigen te veroorzaken voor het wisselkoersbeleid of het monetair beleid in een partij, kunnen door de desbetreffende partij voor een periode van ten hoogste één jaar vrijwaringsmaatregelen ten aanzien van kapitaalbewegingen worden genomen. De toepassing van vrijwaringsmaatregelen kan worden verlengd door deze formeel opnieuw te introduceren in het geval van zeer uitzonderlijke omstandigheden en na onderlinge coördinatie vooraf tussen de partijen met betrekking tot de uitvoering van een eventueel voorgestelde formele herintroductie31)Voor de herintroductie van vrijwaringsmaatregelen is geen machtiging van de partijen vereist..

Artikel 208. Slotbepalingen

Ten aanzien van deze titel bevestigen de partijen de rechten en verplichtingen zoals vastgesteld door het Internationaal Monetair Fonds of elke andere overeenkomst tussen de lidstaten van de Europese Unie en een republiek van de MA-partij.

De partijen treden in overleg teneinde hun onderlinge kapitaalverkeer te vergemakkelijken met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen van deze overeenkomst.

TITEL V. OVERHEIDSOPDRACHTEN

Artikel 209. Inleiding

De partijen erkennen de bijdrage van transparante, op concurrentie gebaseerde en open aanbestedingen aan duurzame economische ontwikkeling en stellen zich een effectieve, wederzijdse en geleidelijke openstelling van hun respectieve markten voor overheidsopdrachten ten doel.

Voor de toepassing van deze titel wordt verstaan onder:

a. „handelsgoederen en -diensten”: goederen en diensten die in de regel in de handel worden verkocht of te koop worden aangeboden aan, en in de regel worden aangekocht door niet-overheidskopers voor niet-overheidsdoeleinden;

b. „conformiteitsbeoordelingsprocedure”: een procedure die, direct dan wel indirect, wordt gebruikt om vast te stellen of aan relevante vereisten in technische voorschriften en normen wordt voldaan;

c. „constructiedienst”: een dienst die gericht is op de uitvoering, ongeacht op welke wijze, van bouwwerkzaamheden of civieltechnische werken, gebaseerd op afdeling 51 van de voorlopige centrale productenclassificatie van de Verenigde Naties;

d. „elektronische veiling”: een zich herhalend proces waarbij leveranciers langs elektronische weg nieuwe prijzen opgeven, dan wel nieuwe waarden voor kwantificeerbare, niet op de prijs betrekking hebbende en met de beoordelingscriteria samenhangende onderdelen van de inschrijving, of beide, en waardoor een rangorde van de inschrijvingen tot stand komt of de rangorde wordt gewijzigd;

e. „schriftelijk”: betreft elke formulering in woorden of cijfers die kan worden gelezen, gereproduceerd of later medegedeeld. De term „schriftelijk” kan ook betrekking hebben op elektronisch verzonden en opgeslagen informatie;

f. „onderhandse aanbesteding”: een procedure waarbij de aanbestedende dienst contact zoekt met een leverancier of leveranciers van zijn keuze;

g. „lijst van leveranciers”: een door een aanbestedende dienst opgestelde lijst van leveranciers die voldoen aan de voorwaarden voor deelname aan die lijst en/of de formele vereisten om in die lijst te worden opgenomen, waarvan de aanbestedende dienst meer dan eens gebruik denkt te zullen maken;

h. „maatregel”: een wet, voorschrift, procedure, administratief richtsnoer of praktijk van een aanbestedende dienst betreffende een hier bedoelde overheidsopdracht;

i. „bericht van aanbesteding”: een bekendmaking van een aanbestedende dienst waarbij belangstellende leveranciers worden uitgenodigd overeenkomstig de wetgeving van elke partij een verzoek om deelname in te dienen, zich in te schrijven of beide;

j. „compensatie”: een voorwaarde of verbintenis die de plaatselijke ontwikkeling aanmoedigt of de betalingsbalans van een partij verbetert, zoals het gebruik van interne producten, het in licentie geven van technologie, investeringen, compenserende handel en dergelijke;

k. „openbare aanbesteding”: een aanbestedingsprocedure waarbij alle belangstellende leveranciers kunnen inschrijven;

l. „aanbestedende dienst”: een entiteit die onder afdeling A, B of C van aanhangsel 1 (Toepassingsgebied) van bijlage XVI (Overheidsopdrachten) van een partij valt;

m. „erkende leverancier”: een leverancier die door een aanbestedende dienst is erkend als leverancier die aan de voorwaarden voor deelname voldoet;

n. „aanbesteding met voorafgaande selectie”: een aanbestedingsprocedure waarbij slechts erkende of geregistreerde leveranciers door de aanbestedende dienst tot inschrijven worden uitgenodigd;

o. „diensten”: omvat constructiediensten, tenzij anders bepaald; en

p. „technische specificatie”: een vereiste in een aanbestedingsprocedure waarin:

i. de kenmerken van de aan te schaffen goederen of diensten worden omschreven, zoals kwaliteit, prestaties en veiligheid en afmetingen, dan wel de processen of methoden voor productie of levering; of

ii. terminologische elementen, symbolen en voorschriften betreffende verpakking, markering of etikettering die van toepassing zijn op een product of dienst, worden omschreven.

Artikel 210. Toepassingsgebied

Deze titel is van toepassing op alle maatregelen inzake de hier bedoelde overheidsopdrachten. Voor de toepassing van deze titel wordt onder de hier bedoelde overheidsopdrachten verstaan de aanschaf voor overheidsdoeleinden:

a. van goederen, diensten of een combinatie daarvan:

i. zoals door elke partij aangegeven in de desbetreffende afdelingen van aanhangsel 1 (Toepassingsgebied) bij bijlage XVI; en

ii. die niet worden aangeschaft met het oog op commerciële verkoop of wederverkoop of voor gebruik bij de productie of levering van goederen of diensten voor commerciële verkoop of wederverkoop;

b. met welke contractuele middelen dan ook, waaronder koop, lease, huur of huurkoop, met of zonder koopoptie;

c. waarvan de waarde op het moment van publicatie van een bericht overeenkomstig artikel 213 gelijk is aan of meer bedraagt dan de desbetreffende drempelwaarde die door elke partij is gespecificeerd in aanhangsel 1 (Toepassingsgebied) bij bijlage XVI;

d. door een aanbestedende dienst; en

e. die niet anderszins van het toepassingsgebied is uitgesloten.

Tenzij anders bepaald, is deze titel niet van toepassing op:

a. de verwerving of huur van grond, gebouwen of andere onroerende goederen of de rechten daarop;

b. niet-contractuele overeenkomsten of elke vorm van bijstand die een partij verleent, met inbegrip van samenwerkingsovereenkomsten, subsidies, leningen, kapitaalinjecties, garanties en fiscale stimuleringsmaatregelen, alsmede leveringen van overheidswege van goederen en diensten aan nationale, regionale of plaatselijke overheidsdiensten;

c. de aanschaf of verwerving van belastingadviesdiensten of bewaardiensten, vereffenings- en managementdiensten voor gereglementeerde financiële instellingen of van diensten in verband met de verkoop, aflossing en distributie van de overheidsschuld, met inbegrip van leningen, staatsobligaties, bankbiljetten en andere effecten;

d. arbeidsovereenkomsten voor werk bij de overheid en aanverwante werkgelegenheidsmaatregelen;

e. opdrachten die worden aanbesteed:

i. met het specifieke doel internationale bijstand, met inbegrip van ontwikkelingshulp, te verlenen;

ii. in het kader van een bijzondere procedure of krachtens een bijzondere voorwaarde van een internationale overeenkomst betreffende de legering van strijdkrachten of betreffende de gezamenlijke uitvoering van een project door de ondertekenende landen;

iii. in het kader van een bijzondere procedure of krachtens een bijzondere voorwaarde van een internationale organisatie, of gefinancierd door een internationale subsidie, lening of andere vorm van steun, wanneer die procedure of voorwaarde niet in overeenstemming is met deze titel;

f. aankopen die worden gedaan onder uitzonderlijk gunstige voorwaarden die enkel op de zeer korte termijn voorkomen, zoals ongewone uitverkopen van ondernemingen die normaal gesproken geen leverancier zijn, of de verkoop van de activa van ondernemingen die in vereffening zijn of onder het beheer van een curator staan.

Elke partij verstrekt in aanhangsel 1 (Toepassingsgebied) bij bijlage XVI de volgende informatie:

a. in afdeling A: de diensten van de centrale overheid waarvan de aanbestedingen onder deze titel vallen;

b. in afdeling B: de diensten van de lagere overheid waarvan de aanbestedingen onder deze titel vallen;

c. in afdeling C: alle overige diensten waarvan de aanbestedingen onder deze titel vallen;

d. in afdeling D: de diensten, andere dan constructiediensten, die onder deze titel vallen;

e. in afdeling E: de constructiediensten die onder deze titel vallen; en

f. in afdeling F: eventuele algemene aantekeningen.

Indien de interne wetgeving van een partij toestaat dat een hier bedoelde overheidsopdracht namens de aanbestedende dienst wordt uitgevoerd door andere diensten of personen, zijn de bepalingen van deze titel evenzo van toepassing.

a. Het is aanbestedende diensten niet toegestaan een overheidsopdracht op te stellen, te ontwerpen of anderszins te structureren of verdelen met als doel de verplichtingen op grond van deze titel te vermijden;

b. Wanneer een overheidsopdracht aanleiding kan geven tot opdrachten die gelijktijdig in afzonderlijke partijen of percelen worden gegund, wordt rekening gehouden met de totale geraamde waarde van deze partijen of percelen. Wanneer de totale geraamde waarde van de partijen of percelen gelijk is aan of groter is dan de in de desbetreffende afdeling opgenomen drempelbedragen van de partij, is deze titel van toepassing op de gunning van dergelijke partijen of percelen, met uitzondering van die partijen of percelen waarvan de waarde minder bedraagt dan 80 000 EUR.

Niets in deze titel mag worden uitgelegd als een beletsel voor een partij om maatregelen vast te stellen of te handhaven met betrekking tot goederen of diensten van gehandicapten of liefdadigheidsinstellingen of die het resultaat zijn van gevangenisarbeid, dan wel maatregelen die noodzakelijk zijn ter bescherming van de openbare zeden, de orde of veiligheid, ter bescherming van het leven of de gezondheid van mensen, dieren of planten, met inbegrip van milieubeschermingsmaatregelen, en ter bescherming van intellectuele eigendom.

De republieken van de MA-partij zijn gerechtigd om maatregelen vast te stellen, te ontwerpen, te handhaven of uit te voeren ter bevordering van de mogelijkheden van of programma’s voor aanbestedingsbeleid inzake de ontwikkeling van haar minderheden en haar mkmo’s, met inbegrip van preferentiële regels, zoals:

a. het aanwijzen van mkmo’s die zijn geregistreerd als overheidsleverancier;

b. het vaststellen van beslissingscriteria op basis waarvan aanbestedende diensten een contract kunnen gunnen aan een interne mkmo, die als afzonderlijke deelnemer of als onderdeel van een consortium een even goed gerangschikte offerte heeft ingediend als die van andere leveranciers.

Niets in deze titel mag worden uitgelegd als een beletsel voor een partij om nieuwe beleidsmaatregelen, procedures of contractuele middelen inzake aanbestedingen te ontwikkelen, zolang deze niet strijdig zijn met deze titel.

Artikel 211. Algemene beginselen

Ten aanzien van alle maatregelen en alle hier bedoelde overheidsopdrachten behandelt elke partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, goederen en diensten van de andere partij en de leveranciers van de andere partij die deze goederen of diensten aanbieden, niet ongunstiger dan de partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, binnenlandse goederen, diensten en leveranciers behandelt.

Voor alle maatregelen betreffende de hier bedoelde overheidsopdrachten ziet een partij, met inbegrip van haar aanbestedende diensten, erop toe:

a. dat een plaatselijk gevestigde leverancier niet minder gunstig wordt behandeld dan een andere plaatselijk gevestigde leverancier op grond van de mate waarin het kapitaal ervan of de zeggenschap erover in buitenlandse handen is; en

b. dat een plaatselijk gevestigde leverancier niet wordt gediscrimineerd op grond van het feit dat de goederen of diensten die door die leverancier voor een bepaalde opdracht worden aangeboden, goederen of diensten van de andere partij zijn.

Elke leverancier of dienstverlener van de EU-partij die zich heeft gevestigd in een republiek van de MA-partij wordt in alle andere republieken van de MA-partij niet ongunstiger behandeld dan deze laatste hun eigen leveranciers of dienstverleners behandelen ten aanzien van alle maatregelen inzake hier bedoelde overheidsopdrachten.

Elke leverancier of dienstverlener uit een republiek van de MA-partij die is gevestigd in een lidstaat van de Europese Unie, wordt in alle overige lidstaten van de Europese Unie niet ongunstiger behandeld dan deze laatste hun eigen leveranciers of dienstverleners behandelen ten aanzien van alle maatregelen inzake hier bedoelde overheidsopdrachten.

De partijen introduceren geen nieuwe vereisten ten aanzien van de plaatselijke vestiging of registratie van leveranciers en dienstverleners die willen inschrijven voor een hier bedoelde overheidsopdracht, waardoor de leveranciers en dienstverleners van de andere partij een concurrentienadeel hebben. De bestaande vereisten worden uiterlijk tien jaar na de inwerkingtreding van deze overeenkomst opnieuw bekeken32)Zekerheidshalve zij opgemerkt dat niets in dit artikel van invloed is op de handel in diensten zoals omschreven in Titel III (Vestiging, handel in diensten en elektronische handel) en de bijbehorende bijlagen inzake lijsten van verbintenissen inzake vestiging, lijsten van verbintenissen inzake grensoverschrijdende dienstverlening, voorbehouden inzake stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs uit de EU-partij, lijsten van verbintenissen van de republieken van de MA-partij inzake verkopers van zakelijke diensten en lijsten van verbintenissen van de republieken van de MA-partij betreffende stafpersoneel en afgestudeerde stagiairs..

Wanneer een hier bedoelde overheidsopdracht wordt aanbesteed met gebruikmaking van elektronische middelen:

a. ziet de aanbestedende dienst erop toe dat voor de aanbesteding informatietechnologiesystemen en software, met inbegrip van die betreffende de authenticatie en encryptie van informatie, worden gebruikt die algemeen beschikbaar zijn en interoperabel met andere algemeen beschikbare informatietechnologiesystemen en software; en

b. houdt de aanbestedende dienst mechanismen in stand die de integriteit van verzoeken om deelneming en van inschrijvingen waarborgen, inclusief het registreren van het tijdstip en de ontvangst en het voorkomen van ongeoorloofde toegang.

Aanbestedende diensten zien erop toe dat de hier bedoelde overheidsopdrachten worden aanbesteed op transparante en onpartijdige wijze met behulp van methoden als openbare aanbesteding, aanbesteding met voorafgaande selectie en onderhandse aanbesteding, waarbij belangenconflicten en corrupte praktijken worden voorkomen en de bepalingen van deze titel in acht worden genomen. Daarnaast voeren de partijen sancties in tegen dergelijke corrupte praktijken of handhaven zij deze.

Ten behoeve van de hier bedoelde overheidsopdrachten passen de partijen op uit de andere partij ingevoerde goederen of door de andere partij verleende diensten geen oorsprongsregels toe die afwijken van de oorsprongsregels die de partij op dat moment op de invoer van dezelfde goederen of de verlening van dezelfde diensten uit dezelfde partij in het normale handelsverkeer toepast.

Behoudens de uitzonderingen zoals genoemd in deze titel of de daarop betrekking hebbende bijlagen zal geen enkele partij om compensaties vragen, hiermee rekening houden, of deze opleggen of afdwingen.

Artikel 212. Publicatie van informatie over overheidsopdrachten

Elke partij:

a. publiceert onverwijld alle wetgeving, regelgeving, gerechtelijke uitspraken, algemeen toepasselijke administratieve beschikkingen en standaardcontractbepalingen die bij wet- of regelgeving verplicht zijn gesteld en door verwijzing zijn opgenomen in berichten van aanbesteding, aanbestedingsstukken en -procedures inzake de hier bedoelde overheidsopdrachten, alsmede alle wijzigingen daarvan, in officieel daartoe aangewezen elektronische of gedrukte media die op ruime schaal worden verspreid en gemakkelijk toegankelijk blijven voor het publiek;

b. verstrekt op verzoek van de andere partij nadere informatie met betrekking tot de toepassing van dergelijke bepalingen;

c. vermeldt in aanhangsel 2 (Media voor de publicatie van informatie over aanbestedingen) van bijlage XVI de elektronische of gedrukte media waarin de partij de onder a) omschreven informatie publiceert; en

De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.

Deze tekst wordt gepubliceerd onder de eigen hergebruiksvoorwaarden van BWB, niet onder een licentie van Legalize of van het publieke domein. BWB
CC0 1.0 Universeel (publiek domein)