Regeling van de Minister voor Milieu en Wonen, de Staatssecretaris van Defensie, de Minister van Economische Zaken en Klimaat, de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 november 2019, houdende regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingsregeling)

Type Ministeriële regeling
Publication 2026-08-18
Laatst bijgewerkt 2026-08-20
State In force
Source BWB
artikelen 1926
Wijzigingsgeschiedenis JSON API
Wetenschappelijke naam Nederlandse naam mm
Accipiter brevipes Balkansperwer 10,0
Accipiter gentilis (m) Havik 12,0
Accipiter gentilis (vr) Havik 14,0
Accipiter nisus (m) Sperwer 7,0
Accipiter nisus (vr) Sperwer 8,0
Acrocephalus arundinaceus Grote karekiet 3,5
Acrocephalus dumetorum Struikrietzanger 2,7
Acrocephalus melanopogon Zwartkoprietzanger 2,7
Acrocephalus paludicola Waterrietzanger 2,5
Acrocephalus palustris Bosrietzanger 2,6
Acrocephalus schoenobaenus Rietzanger 2,7
Acrocephalus scirpaceus Kleine karekiet 2,6
Aegithalos caudatus Staartmees 2,1
Aegolius funereus Ruigpootuil 8,0
Aegypius monachus Monniksgier 28,0
Alauda arvensis Veldleeuwerik 3,5
Alca torda Alk 9,0
Alcedo atthis IJsvogel 3,5
Alectoris barbara Barbarijse patrijs 9,0
Alectoris chukar Aziatische steenpatrijs 9,0
Alectoris graeca Steenpatrijs 9,0
Alectoris rufa Rode patrijs 9,0
Amazona arausiaca Roodkeelamazone 12,0
Amazona auropalliata Geelnek amazone 11,0
Amazona auropalliata caribaea Caribische amazone 11,0
Amazona auropalliata parvipes Kleine geelnekamazona 10,0
Amazona barbadensis Geelvleugelamazone 10,0
Amazona brasiliensis Roodstaartamazone 10,0
Amazona finschi Finsch (Blauwkop) amazone 11,0
Amazona guildingii Koningsamazone 12,0
Amazona imperialis Keizeramazone 14,0
Amazona leucocephala Cubaanse amazone 11,0
Amazona oratrix Dubbele geelkopamazone 11,0
Amazona oratrix belizensis Belize amazone 11,0
Amazona oratrix tresmariae Maria-amazone 10,0
Amazona pretrei Roodbrilamazone 11,0
Amazona rhodocorytha Roodkruinamazone 11,0
Amazona tucumana Tucuman amazone 10,0
Amazona versicolor Sint Lucia amazone 11,0
Amazona vinacea Wijnkleurige amazone 11,0
Amazona viridigenalis Groenwangamazone 11,0
Amazona vittata Portoricaanse amazone 10,0
Anas acuta Pijlstaart 10,0
Anas americana Amerikaanse smient 9,0
Anas clypeata Slobeend 9,0
Anas crecca Wintertaling 7,0
Anas discors Blauwvleugeltaling 8,0
Anas falcata Bronskopeend/bronskoptaling 10,0
Anas formosa Siberische taling/Baikaltaling 8,0
Anas penelope Smient 9,0
Anas platyrhynchos Wilde eend 12,0
Anas rubripes Zwarte eend 12,0
Anas strepera Krakeend 10,0
Anodorhynchus glaucus Blauwgrijze Ara 12,0
Anodorhynchus hyacinthinus Hyacinthara 14,0
Anodorhynchus leari Lears hyacinthara 12,0
Anser albifrons Kolgans 16,0
Anser anser Grauwe gans 20,0
Anser brachyrhynchus Kleine rietgans 16,0
Anser caerulescens Sneeuwgans 16,0
Anser erythropus Dwerggans 14,0
Anser fabalis Rietgans 18,0
Anser rossii Ross’ Gans 14,0
Anthus bertheloti Berthelots pieper 2,7
Anthus campestris Duinpieper 2,7
Anthus cervinus Roodkeelpieper 2,7
Anthus petrosus Oeverpieper 2,8
Anthus pratensis Graspieper 2,7
Anthus richardi Grote pieper 2,7
Anthus spinoletta Waterpieper 2,8
Anthus trivialis Boompieper 2,8
Apus affinis Huisgierzwaluw 2,6
Apus apus Gierzwaluw 4,0
Aquila adalberti Spaanse keizerarend 24,0
Aquila chrysaetos Steenarend 28,0
Aquila clanga Bastaardarend 20,0
Aquila heliaca Keizerarend 24,0
Aquila nipalensis Aziatische steppearend 20,0
Aquila pomarina Schreeuwarend 20,0
Ara ambigua Buffons ara 14,0
Ara glaucogularis Blauwkeelara 12,0
Ara macao Geelvleugel ara 14,0
Ara militaris Soldaten ara 14,0
Ara rubrogenys Roodwangara 12,0
Ardea cinerea Blauwe reiger 14,0
Ardea herodias Grote blauwe reiger 20,0
Ardea purpurea Purperreiger 14,0
Ardeola ralloides Ralreiger 16,0
Arenaria interpres Steenloper 4,5
Asio capensis Afrikaanse velduil 12,0
Asio flammeus Velduil 12,0
Asio otus Ransuil 10,0
Athene noctua Steenuil 8,0
Aythya affinis Kleine toppereend 9,0
Aythya americana Amerikaanse tafeleend 10,0
Aythya collaris Ringsnaveleend 9,0
Aythya ferina Tafeleend 10,0
Aythya fuligula Kuifeend 9,0
Aythya innotata Madagascar witoogeend 11,0
Aythya marila Toppereend 10,0
Aythya valisineria Grote tafeleend 11,0
Balearica pavonina Zwarte kroonkraanvogel 18,0
Bombycilla cedrorum Amerikaanse pestvogel 4,0
Bombycilla garrulus Pestvogel 4,0
Bonasa bonasia Hazelhoen 10,0
Botaurus stellaris Roerdomp 14,0
Branta bernicla Rotgans 12,0
Branta canadensis Canadese gans 20,0
Branta canadensis leucopareia Canadese gans van de Aleoeten 13,0
Branta leucopsis Brandgans 14,0
Bubo bubo Oehoe 24,0
Bubulcus ibis Koereiger 11,0
Bucephala albeola Buffelkopeend 8,0
Bucephala clangula Brilduiker 10,0
Bucephala islandica IJslandse brilduiker 11,0
Burhinus oedicnemus Griel 8,0
Buteo buteo Buizerd 13,0
Buteo lagopus Ruigpootbuizerd 14,0
Buteo rufinus Arendbuizerd 16,0
Cacatua goffini Goffins kakatoe 10,0
Cacatua sulphurea Kleine geelkuifkaketoe 10,0
Cacatua sulphurea citrinocristata Oranjekuifkaketoe 12,0
Cacatua moluccensis Molukken kakatoe 14,0
Cairina scutulata Witvleugeleend 16+14
Calandrella brachydactyla Kortteenleeuwerik 3,5
Calandrella rufescens Kleine kortteenleeuwerik 3,5
Calcarius lapponicus IJsgors 2,9
Calidris alba Drieteenstrandloper 3,5
Calidris alpina Bonte strandloper 4,0
Calidris canutus Kanoetstrandloper 5,0
Calidris ferruginea Krombekstrandloper 4,0
Calidris maritima Paarse strandloper 4,0
Calidris minuta Kleine strandloper 3,0
Calidris temminckii Temmincks strandloper 3,0
Caloenas nicobarica Manenduif 10,0
Calonectris diomedea Kuhls pijlstormvogel 10,0
Caprimulgus europaeus Nachtzwaluw 4,0
Carduelis cannabina Kneu 2,5
Carduelis carduelis Putter (Groot) 2,7
Carduelis carduelis Putter (Klein) 2,5
Carduelis chloris Groenling 3,0
Carduelis flammea Barmsijs (Groot) 2,7
Carduelis flammea Barmsijs (Klein) 2,5
Carduelis flavirostris Frater 2,5
Carduelis hornemanni Witstuitbarmsijs 2,5
Carduelis spinus Sijs 2,5
Carpodacus erythrinus Roodmus 2,9
Casmerodius albus Grote zilverreiger 16,0
Catharacta skua Grote jager 14,0
Cepphus grylle Zwarte zeekoet 10,0
Cercotrichas galactotes Rosse waaierstaart 2,9
Certhia brachydactyla Boomkruiper 2,2
Certhia familiaris Taiga boomkruiper 2,3
Cettia cetti Cetti’s zanger 2,7
Charadrius alexandrinus Strandplevier 3,5
Charadrius dubius Kleine plevier 3,5
Charadrius hiaticula Bontbekplevier 4,0
Charadrius leschenaultii Woestijnplevier 6,0
Chersophilus duponti Duponts leeuwerik 3,2
Chlamydotis undulata Kraagtrap 14,0
Chlidonias hybridus Witwangstern 4,0
Chlidonias leucopterus Witvleugelstern 4,0
Chlidonias niger Zwarte stern 4,0
Chondestes grammacus Roodoorgors 2,7
Ciconia ciconia Ooievaar 18,0
Ciconia nigra Zwarte ooievaar 18,0
Cinclus cinclus Waterspreeuw 4,5
Circaetus gallicus Slangearend 18,0
Circus aeruginosus (M) Bruine kiekedief 9,0
Circus aeruginosus (V) Bruine kiekedief 11,0
Circus cyaneus Blauwe kiekedief 12,0
Circus macrourus Steppekiekedief 12,0
Circus pygargus Grauwe kiekedief 12,0
Cisticola juncidis Gewone graszanger 2,5
Clamator glandarius Kuifkoekoek 6,5
Clangula hyemalis IJseend 9,0
Coccothraustes coccothraustes Appelvink 3,5
Columba bollii Bolles laurierduif 9,0
Columba junoniae Laurierduif 9,0
Columba oenas Holenduif 7,0
Columba palumbus Houtduif 8,0
Columba trocaz Trocazduif 7,0
Coracias garrulus Scharrelaar 6,5
Corvus corax Raaf 14,0
Corvus corone Kraai 9,0
Corvus frugilegus Roek 9,0
Corvus monedula Kauw 6,5
Coturnix coturnix Kwartel 5,0
Crax alberti Blauwknobbelhokko 20,0
Crex crex Kwartelkoning 6,0
Cuculus canorus Koekoek 5,0
Cyanopica cyana Blauwe ekster 6,5
Cyanopsitta spixii Spix’s ara 8,0
Cyanoramphus forbesi Geelvoorhoofdkakariki 5,4
Cyclopsitta diophthalma Coxens dubbeloogvijgpapegaai 5,0
Cygnus columbianus Fluitzwaan/kleine zwaan 27,0
Cygnus cygnus Wilde zwaan 27,0
Cygnus olor Knobbelzwaan 26,0
Delichon urbica Huiszwaluw 2,9
Dendrocopos leucotos Witrugspecht 4,0
Dendrocopos major Grote bonte specht 4,0
Dendrocopos medius Middelste bonte specht 4,0
Dendrocopos minor Kleine bonte specht 3,5
Dendrocopos syriacus Syrische bonte specht 4,0
Dryocopus martius Zwarte specht 6,5
Ducula mindorensis Mindoro muskaatduif 10,0
Egretta garzetta Kleine zilverreiger 12,0
Elanus caeruleus Grijze wouw 12,0
Emberiza aureola Wilgegors 2,9
Emberiza bruniceps Bruinkopgors 2,7
Emberiza caesia Bruinkeelortolaan 2,9
Emberiza cia Grijze gors 2,9
Emberiza cirlus Cirlgors 2,9
Emberiza citrinella Geelgors 2,9
Emberiza hortulana Ortolaan 2,9
Emberiza leucocephalos Witkopgors 2,9
Emberiza melanocephala Zwartkopgors 2,9
Emberiza pallasi Pallas’rietgors 2,3
Emberiza pusilla Dwerggors 2,7
Emberiza rustica Bosgors 2,9
Emberiza schoenclus Rietgors 2,7
Emberiza striolata Huisgors 2,7
Eos histrio Diadeemlori 7,0
Eremophila alpestris Strandleeuwerik 3,4
Erithacus rubecula Roodborst 2,7
Eudromias morinellus Morinelplevier 5,0
Eunymphicus cornutus Hoornparkiet 5,5
Eunymphicus uvaeensis Ouvea-hoornparkiet 5,5
Falco biarmicus (m) Lannervalk 12,0
Falco biarmicus (vr) Lannervalk 14,0
Falco cherrug (m) Sakervalk 14,0
Falco cherrug (vr) Sakervalk 15,0
Falco columbarius Smelleken 9,0
Falco eleonorae Eleonora’s valk 11,0
Falco naumanni Kleine torenvalk 9,0
Falco pelegrinoides (m) Barbarijse valk 11,0
Falco pelegrinoides (vr) Barbarijse valk 13,0
Falco peregrinus (m) Slechtvalk 12,0
Falco peregrinus (vr) Slechtvalk 14,0
Falco rusticolus (m) Giervalk 14,0
Falco rusticolus (vr) Giervalk 15,0
Falco sparverius Amerikaanse torenvalk 7,0
Falco subbuteo Boomvalk 9,0
Falco tinnunculus Torenvalk 9,0
Falco vespertinus Roodpootvalk 9,0
Ficedula albicollis Withalsvliegenvanger 2,5
Ficedula hypoleuca Bonte vliegenvanger 2,5
Ficedula parva Kleine vliegenvanger 2,5
Ficedula semitorquata Balkanvliegenvanger 2,7
Francolinus francolinus Halsband- of zwarte frankolijn 9,0
Fratercula arctica Papegaaiduiker 8,0
Fringilla coelebs Vink 2,7
Fringilla montifringilla Keep 2,7
Fringilla teydea Blauwe vink 3,2
Fulica atra Meerkoet 11,0
Fulica cristata Knobbelmeerkoet 12,0
Fulmarus glacialis Noordse stormvogel 10,0
Galerida cristata Kuifleeuwerik 3,4
Galerida theklae Theklaleeuwerik 3,2
Gallinago gallinago Watersnip 4,5
Gallinago media Poelsnip 4,0
Gallinula chloropus Waterhoen 8,0
Garrulus glandarius Vlaamse gaai 6,0
Gavia arctica Parelduiker 18,0
Gavia immer IJsduiker 14,0
Gavia stellata Roodkeelduiker 18,0
Geronticus eremita Heremietibis 14,0
Glareola pratincola Vorkstaartplevier 5,0
Glaucidium passerinum Dwerguil 7,0
Grus canadensis Canadese kraanvogel 16,0
Grus grus Kraanvogel 20,0
Grus japonensis Chinese kraanvogel 22,0
Grus monacha Monnikskraanvogel 16,0
Grus nigricollis Zwarthalskraanvogel 16,0
Grus vipio Withalskraanvogel 18,0
Grus virgo Jufferkraan 16,0
Guarouba guarouba Goudparkiet 10,0
Guiraca caerulea Blauwe bisschop 3,5
Gypaetus barbatus Lammergier 28,0
Gyps fulvus Vale gier 28,0
Haematopus ostralegus Scholekster 8,0
Haliaeetus albicilla (m) Zeearend 24,0
Haliaeetus albicilla (vr) Zeearend 26,0
Haliaeetus leucocephalus (m) Witkopzeearend 24,0
Haliaeetus leucocephalus (vr) Witkopzeearend 28,0
Haliaeetus leucoryphus (m) Witbandzeearend 24,0
Haliaeetus leucoryphus (vr) Witbandzeearend 28,0
Hieraaetus fasciatus Havikarend 18,0
Hieraaetus pennatus Dwergarend 14,0
Himantopus himantopus Steltkluut 7,0
Hippolais caligata Kleine spotvogel 2,6
Hippolais icterina Spotvogel 2,7
Hippolais olivetorum Griekse spotvogel 2,7
Hippolais pallida Vale spotvogel 2,7
Hippolais polyglotta Orpheus spotvogel 2,7
Hirundo daurica Roodstuizwaluw 2,7
Hirundo rupestris Rotszwaluw 2,7
Hirundo rustica Boerenzwaluw 2,5
Histrionicus histrionicus Harlekijneend 9,0
Hydrobates pelagicus Stormvogeltje 2,5
Icterus galbula Baltimore troepiaal 4,0
Irania gutturalis Perzische roodborst 2,7
Ixobrychus minutus Wouwaapje 10,0
Jynx torquilla Draaihals 3,5
Lagopus lagopus Moerassneeuwhoen 10,0
Lagopus mutus Alpensneeuwhoen 10,0
Lanius collurio Grauwe klauwier 3,5
Lanius excubitor Klapekster 4,4
Lanius minor Kleine klapekster 4,0
Lanius nubicus Maskerklauwier 3,2
Lanius senator Roodkopklauwier 3,8
Larus argentatus Zilvermeeuw 11,0
Larus audouinii Audouins meeuw 10,0
Larus canus Stormmeeuw 7,0
Larus fuscus Kleine mantelmeeuw 9,0
Larus genei Dunbekmeeuw 8,0
Larus hyperboreus Grote burgemeester 14,0
Larus marinus Grote mantelmeeuw 13,0
Larus minutus Dwergmeeuw 4,2
Larus ridibundus Kokmeeuw 7,0
Leptotila wellsi Grenada loopduif 7,0
Leucopsar rothschildi Balispreeuw 6,0
Limicola falcinellus Breedbekstrandloper 4,0
Limosa haemastica Rode grutto 5,5
Limosa lapponica Rosse grutto 7,0
Limosa limosa Grutto 7,0
Locustella fluviatilis Krekelzanger 2,7
Locustella luscinioides Snor 2,7
Locustella naevia Sprinkhaanzanger 2,7
Lophodytes cucullatus Kokardezaagbek 9,0
Lophophorus lhuysii (M) Chinese glansfazant 15,0
Lophophorus lhuysii (Vr) Chinese glansfazant 14,0
Lophura imperialis Keizerfazant 12,0
Loxia curvirostra Kuisbek 3,5
Loxia leucoptera Witbandkruisbek 3,5
Loxia pytyopsittacus Grote kruisbek 4,0
Loxia scotica Schotse kruisbek 3,5
Lullula arborea Boomleeuwerik 3,2
Luscinia calliope Roodkeelnachtegaal 3,0
Luscinia luscinia Noordse nachtegaal 2,9
Luscinia megarhynchos Nachtegaal 2,9
Luscinia svecica Blauwborst 2,7
Lymnocryptes minimus Bokje 4,0
Macrocephalon maleo Hamerhoen 20,0
Marmaronetta angustirostris Marmereend 8,0
Melanitta fusca Grote zeeëend 13,0
Melanitta nigra Zwarte zeeëend 11,0
Melanitta perspicillata Brilzeeëend 11,0
Melanocorypha calandra Klanderleeuwerik 3,5
Mergellus albellus Nonnetje 9,0
Mergus merganser Grote zaagbek 13,0
Mergus serrator Middelste zaagbek 11,0
Merops apiaster Bijeneter 4,0
Merops persicus Groene bijeneter 4,0
Miliaria calandra Grauwe gors 3,2
Milvus migrans Zwarte wouw 12,0
Milvus milvus Rode wouw 13,0
Mimus polyglottos Spotlijster 6,0
Mitu mitu Mesbekpauwies 16,0
Monticola saxatilis Rode rotslijster 4,0
Monticola solitarius Blauwe rotslijster 4,0
Montifringilla nivalis Sneeuwvink 3,2
Morus bassanus Jan-van-Gent 20,0
Morus capensis Kaapse Jan van Gent 16,0
Motacilla alba Witte kwikstaart 2,8
Motacilla cinerea Grote gele kwikstaart 2,6
Motacilla citreola Citroenkwikstaart 2,7
Motacilla flava Gele kwikstaart 2,6
Muscicapa striata Grauwe vliegenvanger 2,5
Neophema chrysogaster Oranjebuikparkiet 4,0
Neophron percnopterus Aasgier 20,0
Netta rufina Krooneend 11,0
Ninox novaeseelandiae undulata Boeboek (uil) 11,0
Nucifraga caryocatactes Notenkraker 6,5
Numenius arquata Wulp 10,0
Numenius phaeopus Regenwulp 8,0
Numenius tenuirostris Dunbekwulp 8,0
Nyctea scandiaca Sneeuwuil 24,0
Nycticorax nycticorax Kwak 14,0
Oceanodroma leucorhoa Vaal stormvogeltje 2,5
Odontophorus strophium Himalaya patrijs 6,5
Oenanthe hispanica Blonde tapuit 3,0
Oenanthe isabellina Isabeltapuit 3,2
Oenanthe leucopyga Witkruintapuit 3,4
Oenanthe leucura Zwarte tapuit 3,2
Oenanthe oenanthe Tapuit 3,0
Oenanthe pleschanka Bonte tapuit 3,2
Ognorhynchus icterotis Geeloorparkiet 7,0
Ophrysia superciliosa Himalaya patrijs 6,5
Oreophasis derbianus Gehoornde goean 20,0
Oriolus oriolus Wielewaal 4,5
Otus scops Dwergooruil 7,0
Pandion haliaetus Visarend 19,0
Panurus biarmicus Baardmannetje 2,8
Parus ater Zwarte mees 2,6
Parus caeruleus Pimpelmees 2,7
Parus cinctus Bruinkopmees 2,7
Parus cristatus Kuifmees 2,7
Parus cyanus Azuurmees 2,8
Parus major Koolmees 2,7
Parus montanus Matkop 2,7
Parus palustris Glanskopmees 2,7
Passer domesticus Huismus 3,0
Passer hispaniolensis Spaanse mus 3,0
Passer montanus Ringmus 2,7
Passerina cyanea Indigovink (gors) 2,7
Penelope albipennis Witvleugel(sjakohoen)goean 14,0
Perdix perdix Patrijs 7,0
Perisoreus infaustus Taiga gaai 6,5
Pernis apivorus Wespendief 12,5
Petronia petronia Rotsmus 3,0
Pezoporus wallicus Grondpapegaai 4,5
Phalacrocorax aristotelis Kuifaalscholver 16,0
Phalacrocorax carbo Aalscholver 18,0
Phalaropus fulicarius Rosse franjepoot 3,5
Phalaropus lobatus Grauwe franjepoot 3,5
Phasianus colchicus Fazant 12,0
Philomachus pugnax (m) Kemphaan 6,5
Philomachus pugnax (vr) Kemphaan 5,0
Phoenicopterus ruber Flamingo 16,0
Phoenicurus moussieri Diadeemroodstaart 2,6
Phoenicurus ochruros Zwarte roodstaart 2,5
Phoenicurus phoenicurus Gekraagde roodstaart 2,5
Phylloscopus bonelli Bergfluiter 2,3
Phylloscopus borealis Noordse boszanger 2,4
Phylloscopus collybita Tjiftjaf 2,3
Phylloscopus inornatus Bladkoning 2,3
Phylloscopus proregulus Pallas’ boszanger 2,4
Phylloscopus schwarzi Radde’s boszanger 2,3
Phylloscopus sibilatrix Fluiter 2,3
Phylloscopus trochiloides Grauwe fitis 2,3
Phylloscopus trochilus Fitis 2,3
Pica pica Ekster 6,5
Picoides tridactylus Drieteenspecht 4,3
Picus canus Grijskopspecht 5,0
Picus viridis Groene specht 5,0
Pinicola enucleator Haakbek 3,5
Pionopsitta pileata Roodkappapegaai 8,0
Pipile jacutinga Spixfluitgoean 14,0
Pipile pipile Trinidad blauwkeelgoean 14,0
Piranga olivacea Zwartvleugeltangara 2,9
Platalea leucorodia Lepelaar 18,0
Plectrophenax nivalis Sneeuwgors 3,0
Plegadis falcinellus Zwarte ibis 12,0
Pluvialis apricaria Goudplevier 6,0
Pluvialis squatarola Zilverplevier 6,0
Podiceps auritus Kuifduiker 8,0
Podiceps cristatus Fuut 10,0
Podiceps grisegena Roodhalsfuut 9,0
Podiceps nigricollis Geoorde fuut 8,0
Polysticta stelleri Stellers eider 10,0
Porphyrio porphyrio Purperkoet 12,0
Porzana parva Klein waterhoen 4,0
Porzana porzana Porseleinhoen 4,5
Porzana pusilla Kleinst waterhoen 3,5
Primolius couloni Blauwkopara 10,0
Primolius maracana Illgers ara 10,0
Prunella collaris Alpenheggemus 3,5
Prunella modularis Heggemus 2,8
Prunella montanella Bergheggemus 2,9
Psephotus chrysopterygius Goudschouderparkiet 5,0
Psephotus pulcherrimus Paradijsparkiet 4,5
Psittacula echo Mauritius papegaai 7,5
Psittacus erithacus erithacus Congole grijze roodstaartpapegaai 11,0
Psittacus erithacus timneh Timneh grijze roodstaartpapegaai 10,0
Pterocles alchata Witbuikzandhoen 7,0
Pterocles orientalis Zwartbuikzandhoen 7,0
Pterocles senegallus Woestijnzandhoen 7,0
Puffinus puffinus Noordse pijlstormvogel 10,0
Puffinus yelkouan Vale pijlstormvogel 10,0
Pyrrhocorax graculus Alpenkauw 6,5
Pyrrhocorax pyrrhocorax Alpenkraai 6,5
Pyrrhula pyrrhula Goudvink (Groot) 3,0
Pyrrhula pyrrhula Goudvink (Klein) 2,7
Pyrrhura cruentata Blauwkeelconure 6,0
Rallus aquaticus Waterral 7,0
Recurvirostra avosetta Kluut 7,0
Regulus ignicapillus Vuurgoudhaantje 2,1
Regulus regulus Goudhaantje 2,1
Regulus teneriffae Canarisch goudhaantje 2,5
Remiz pendulinus Buidelmees 2,5
Rheinardia ocellata Gekuifde argusfazant 15,0
Rhodopechys githaginea Woestijnvink 2,7
Riparia riparia Oeverzwaluw 2,5
Rissa tridactyla Drieteenmeeuw 7,0
Saxicola dacotiae Canarische roodborsttapuit 3,0
Saxicola rubetra Paapje 2,8
Saxicola torquata Roodborsttapuit 2,6
Scolopax rusticola Houtsnip 7,0
Serinus canaria Kanarie 2,7
Serinus citrinella Citroenkanarie (Citroensijs) 2,5
Serinus pusillus Roodvoorhoofdkanarie 2,5
Serinus serinus Europese kanarie 2,3
Sitta europaea Boomklever 3,3
Somateria mollissima Eidereend 13,0
Somateria spectabilis Koningseider 12,0
Stercorarius longicaudus Kleinste jager 6,5
Stercorarius parasiticus Kleine jager 6,5
Sterna albifrons Dwergstern 3,2
Sterna caspia Reuzenstern 9,0
Sterna dougallii Dougalls stern 4,0
Sterna hirundo Visdief 4,0
Sterna nilotica Lachstern 5,0
Sterna paradisaea Noordse stern 4,2
Sterna sandvicensis Grote stern 5,5
Streptopelia decaocto Turkse tortel 6,0
Streptopelia orientalis Oosterse tortel 6,0
Streptopelia senegalensis Palmtortel 5,5
Streptopelia turtur Zomertortel 6,0
Strix aluco Bosuil 12,0
Strix nebulosa Laplanduil 16,0
Strix uralensis Oeraluil 14,0
Sturnus roseus Rose spreeuw 4,5
Sturnus unicolor Zwarte spreeuw 4,5
Sturnus vulgaris Spreeuw 4,5
Surnia ulula Sperweruil 10,0
Sylvia atricapilla Zwartkop 2,8
Sylvia borin Tuinfluiter 2,9
Sylvia cantillans Baardgrasmus 2,7
Sylvia communis Grasmus 2,7
Sylvia conspicillata Brilgrasmus 2,7
Sylvia curruca Braamsluiper 2,7
Sylvia hortensis Orpheus grasmus 2,7
Sylvia melanocephala Kleine zwartkop 2,7
Sylvia nisoria Sperwergrasmus 3,0
Sylvia rueppelli Rüppells grasmus 2,7
Sylvia sarda Sardijnse grasmus 2,7
Sylvia undata Provencaalse grasmus 2,7
Syrrhaptes paradoxus Steppehoen 7,0
Tachybaptus ruficollis Dodaars 7,0
Tachymarptis melba Alpengierzwaluw 4,0
Tadorna ferruginea Casarca 13,0
Tadorna tadorna Bergeend 12,0
Tarsiger cyanurus Blauwstaart 2,8
Tetrao tetrix Korhoen 12,0
Tetrao urogallus (M) Auerhoen 20,0
Tetrao urogallus (Vr) Auerhoen 16,0
Tetraogallus caspius Kaspisch berghoen 14,0
Tetraogallus tibetanus Tibetaans berghoen 14,0
Tetrax tetrax Kleine trap 16,0
Threskiornis aethiopicus Heilige ibis 14,0
Tragopan blythii Blyths saterhoen 14,0
Tragopan caboti Cabots saterhoen 14,0
Tringa cinerea Terekruiter 3,2
Tringa erythropus Zwarte ruiter 5,0
Tringa glareola Bosruiter 4,5
Tringa hypoleucos Oeverloper 4,5
Tringa nebularia Groenpootruiter 6,5
Tringa ochropus Witgatje 4,0
Tringa stagnatilis Poelruiter 4,5
Tringa totanus Tureluur 5,0
Troglodytes troglodytes Winterkoning 2,5
Tryngites subruficollis Blonde ruiter 3,5
Turdus iliacus Koperwiek 4,0
Turdus merula Merel 4,5
Turdus obscurus Vale lijster 3,5
Turdus philomelos Zanglijster 4,0
Turdus pilaris Kramsvogel 4,5
Turdus torquatus Beflijster 4,5
Turdus viscivorus Grote lijster 5,0
Tympanuchus cupido attwateri Attwaters prairiehoen 12,0
Tyto alba Kerkuil 10,0
Upupa epops Hop 4,5
Uria aalge Zeekoet 10,0
Vanellus gregarius Steppekievit 5,5
Vanellus spinosus Sporenkievit 5,5
Vanellus vanellus Kievit 5,5
Vini australis Blauwkaplori 4,5
Vini kuhlii Kuhls lori 4,5
Vini peruviana Saffierlori 4,5
Vini stepheni Stephens lori 4,5
Vini ultramarina Hemelsblauwe lori 4,5
Xanthocephalus xanthocephalus Geelkoptroepiaal 6,0
Xema sabini Vorkstaartmeeuw 6,5
Zoothera dauma Goudlijster 3,5

B

Categorie : Perslucht

Categorie : Aandrijvingen

3. Definities

3. Definities

waarbij wordt verstaan onder:

2.13. De meteocorrectieterm Cmeteo

m = 1 – 30 (hb + ho)/ri als ri > 30 (hb + ho)

2.12. Dempingsterm voor woongebieden Dhuis

2.13. De meteocorrectieterm Cmeteo

3.1. Symbolen

Als bedoeld in artikel 3.86, tweede lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving en bijlage IVK van de Omgevingsregeling

A

A

1 Een gewone handtekening of een elektronische niet gekwalificeerde handtekening volstaat.

Onderdeel 1 : faciliteiten

Voor bepaling van de primaire energie wordt verwezen naar hoofdstuk 11 van de NTA8800.

Voor de bepaling van de primaire energie wordt verwezen naar hoofdstuk 14 van de NTA8800.

EDomesticHotWater = (EW – EW;WKK) / QW;nd

Bijlage IX. bij artikel 5.11, vierde lid van deze regeling (klassenindeling energielabel woningen)

Letter of lettercombinatie Primair fossiel energiegebruik (in kWh/m2.jr)
A++++ Kleiner of gelijk aan 0,00
A+++ 0,01 t/m 50,00
A++ 50,01 t/m 75,00
A+ 75,01 t/m 105,00
A 105,01 t/m 160,00
B 160,01 t/m 190,00
C 190,01 t/m 250,00
D 250,01 t/m 290,00
E 290,01 t/m 335,00
F 335,01 t/m 380,00
G Groter dan 380,00

Bijlage VIIc. bij artikel 4.31 van deze regeling (vergunningvrije gevallen bestendig beheer waarvan LNV bevoegd gezag is)

Zoogdieren
Aardmuis Microtus agrestis
Bosmuis Apodemus sylvaticus
Bunzing Mustela putorius
Dwergmuis Micromys minutus
Dwergspitsmuis Sorex minutus
Egel Erinaceus europaeus
Gewone bosspitsmuis Sorex araneus
Haas Lepus europeus
Hermelijn Mustela erminea
Huisspitsmuis Crocidura russula
Konijn Oryctolagus cuniculus
Ondergrondse woelmuis Pitymys subterraneus
Ree Capreolus capreolus
Rosse woelmuis Clethrionomys glareolus
Tweekleurige bosspitsmuis Sorex coronatus
Veldmuis Microtus arvalis
Vos Vulpes vulpes
Wezel Mustela nivalis
Woelrat Arvicola terrestris
Amfibieën
Bruine kikker Rana temporaria
Gewone pad Bufo bufo
Kleine watersalamander Triturus vulgaris
Meerkikker Rana ridibunda
Middelste groene kikker Rana esculenta

Bijlage VIIb. bij artikel 4.30 van deze regeling (vergunningvrije gevallen voor uitzetten van dieren of eieren van dieren)

Voor de bepaling van de bijdrage van (micro)warmtekracht wordt verwezen naar paragraaf 16.4 van de NTA8800.

De waarde voor de energieprestatie wordt voor ieder verwarmingssysteem bepaald volgens de volgende formule:

De waarde voor de energieprestatie wordt voor ieder verwarmingssysteem bepaald volgens de volgende formule:

Bijlage XII. bij de artikelen 5.21, eerste lid, en 5.22, eerste lid, van deze regeling (exameneisen inspectie airconditioningsystemen)

De waarde voor de energieprestatie wordt voor ieder warmtapwatersysteem bepaald volgens de volgende formule:

Bijlage XIV. bij artikel 5.29 van deze regeling (maatregelen ter verduurzaming van het energiegebruik met betrekking tot gebouwen)

Inhoudsopgave

Onderdeel Code Categorie Code Categorie Omschrijving (onderwerp)
G A Energiebeheersysteem
G B Isolatie van de schil
G C Ruimteverwarming
G D Ruimteventilatie
G E Warm tapwater
G F Binnenverlichting
G G Buitenverlichting
G H Zonnepanelen

Onderdeel 3 Gebouwen:

Categorie: Energiebeheersysteem

Onderwerp Energiebeheersysteem
Nummer maatregel GA1
Toe te passen maatregel Pas een automatisch energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS) met rapportagefunctie toe, waarbij gas- en warmte- (per uur) en elektragebruik (per kwartier) van het gebouw wordt geregistreerd. Voor het beheren van het gas-, elektriciteits- en warmtegebruik is een automatisch energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS) met rapportagefunctie (voor inzicht in het energiegebruik per uur, dag, maand en jaar) een belangrijk middel. Door de geregistreerde data minimaal halfjaarlijks te controleren en instellingen zo nodig aan te passen, kan hiermee een optimale energiezuinige in- en afstelling van klimaatinstallaties worden geborgd.
Huidige situatie Er is geen energieregistratie- en bewakingssysteem (EBS) met rapportagefunctie aanwezig, waarmee het gebruik van gas, warmte en elektriciteit wordt gemonitord.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Analyseer de gemonitorde data eenmaal aan het begin van het stookseizoen en eenmaal direct na het stookseizoen en stel de energiegebruikers zo optimaal mogelijk in. Wijs iemand aan die verantwoordelijk is voor het optimaliseren van de instellingen van de energiegebruikers.

Categorie: Isolatie van de schil

Onderwerp Isolatie van de schil
Nummer maatregel GB1
Toe te passen maatregel Isoleer spouwmuren van gebouwen.Door het aanbrengen van isolatie in spouwmuren wordt het warmteverlies in het stookseizoen beperkt. Voor het aanbrengen van spouwisolatie kunnen beperkingen van toepassing zijn door de aanwezigheid van bijvoorbeeld dampdichte lagen aan de buitenzijde, een waterdoorlatende buitenmuur of de aanwezigheid van niet verwijderbare vervuiling in de spouw. Win voor het aanbrengen van spouwisolatie eerst deskundig advies in over de mogelijkheden in uw situatie.
Huidige situatie Er zijn ongeïsoleerde spouwmuren aanwezig met een spouwbreedte van ten minste 5 cm en het gebouw wordt verwarmd (tot ten minste 18 °C ).
Economische randvoorwaarden Zowel natuurlijk als zelfstandig moment: het aardgasgebruik is ten hoogste 170.000 m3 per jaar.
Technische randvoorwaarden Er is geen steiger nodig voor het aanbrengen van de isolatie. Er is in het kader van de Besluit activiteiten leefomgeving geen nieuw onderzoek naar nestelplaatsen van beschermde diersoorten (zoals vleermuizen) nodig. De maatregel is niet van toepassing in winkels en in andere gebouwen die slechts beperkt bijverwarmd hoeven te worden (bijvoorbeeld omdat er veel warmte vrijkomt van aanwezige processen en/of apparatuur) Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB2
Toe te passen maatregel Isoleer platte daken (bovenop de dakbedekking). Door het aanbrengen van isolatiemateriaal met een Rd-waarde van ten minste 2,1 m2K/W op ongeïsoleerde daken wordt het warmteverlies in het stookseizoen beperkt. Dit kan worden aangebracht bovenop de dakbedekking (omgekeerd dak).
Huidige situatie Er zijn ongeïsoleerde daken aanwezig in verwarmde gebouwen (18 °C of hoger).
Economische randvoorwaarden Zowel natuurlijk als zelfstandig moment: het aardgasgebruik is ten hoogste 170.000 m3 per jaar.
Technische randvoorwaarden Het dak heeft voldoende draagkracht voor het isolatiemateriaal en de benodigde ballast. Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer regelmatig de staat van de isolatie en herstel het materiaal bij eventuele schade.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB3
Toe te passen maatregel Pas een automatisch sluitmechanisme toe bij overheaddeuren. Door het toepassen van een automatisch sluitmechanisme bij een overheaddeur sluit deze zodra iemand de deur is gepasseerd . Dit voorkomt warmteverlies, doordat de deur een kortere tijd openstaat.
Huidige situatie Er is een overheaddeur aanwezig zonder automatisch sluitmechanisme die gemiddeld ten minste 1 uur per dag open staat. De ruimte wordt matig verwarmd (ten minste 15 °C).
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels. Stel de sensor goed in en zorg er daarbij voor dat de deur niet te snel (automatisch) open gaat.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB4
Toe te passen maatregel Isoleer platte daken (onder de dakbedekking). Door het aanbrengen van isolatie met een Rd-waarde van ten minste 3,7 m2K/W op ongeïsoleerde daken wordt het warmteverlies in het stookseizoen beperkt. Breng de isolatie aan onder de dakbedekking en boven de dakconstructie (warm dak) op het moment dat de dakbedekking aan vervanging toe is. Doe dit zo nodig in combinatie met een dampremmende laag.
Huidige situatie Er zijn ongeïsoleerde daken aanwezig in verwarmde gebouwen (18 °C of hoger).
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Niet van toepassing
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB5
Toe te passen maatregel Vervang in bestaande kozijnen en ramen het enkelglas door HR++ glas. Door in bestaande kozijnen en ramen het enkelglas door HR++ glas te vervangen wordt warmteverlies in het stookseizoen beperkt.
Huidige situatie Er zijn kozijnen of ramen met enkelglas aanwezig in verwarmde gebouwen (ten minste 15 °C).
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden HR++ glas kan in het bestaande kozijn of raam worden geplaatst. Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB6
Toe te passen maatregel Vervang in bestaande kozijnen en ramen dubbelglas door HR++ glas. Door in bestaande kozijnen en ramen het dubbel glas door HR++ glas te vervangen wordt warmteverlies in het stookseizoen beperkt.
Huidige situatie Er zijn kozijnen of ramen met dubbelglas aanwezig in verwarmde gebouwen (ten minste 18 °C).
Economische randvoorwaarden Natuurlijk moment: het aardgasgebruik is ten hoogste 170.000 m3 per jaar.
Technische randvoorwaarden HR++ glas kan in het bestaande kozijn of raam worden geplaatst. Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB7
Toe te passen maatregel Gebruik opblaasbare luchtkussens bij een vrachtwagendocking. Door een afsluitvoorziening met opblaasbare luchtkussens te plaatsen bij een docking voor vrachtwagens wordt het warmteverlies beperkt.
Huidige situatie Er zijn dockings voor vrachtwagens aanwezig met of zonder flappen en zonder opblaasbare luchtkussens.
Economische randvoorwaarden Natuurlijk moment: de docking wordt gemiddeld genomen ten minste 10 u/wk gebruikt voor het laden en of lossen.
Technische randvoorwaarden De ruimte wordt matig verwarmd (ten minste 15 °C).
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels.
Onderwerp Isolatie van de schil
--- ---
Nummer maatregel GB8
Toe te passen maatregel Plaats een loopdeur in overheaddeuren. Door het plaatsen van overheaddeuren met een loopdeur voor personen wordt warmteverlies voorkomen, omdat de gehele deur dan minder vaak open gaat.
Huidige situatie Er is een overheaddeur in een matig verwarmde ruimte (ten minste 15 °C) aanwezig zonder aparte loopdeur of naastgelegen deur en deze wordt gebruikt voor personentoegang.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden De ruimte wordt ten minste matig verwarmd (15°C of hoger).
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Verminder het warmteverlies via naden, kieren en andere openingen in muren en gevels.

Categorie: Ruimteverwarming

Onderwerp Ruimteverwarming
Nummer maatregel GC1
Toe te passen maatregel Pas een klokregeling toe en regel deze in. Pas voor het centrale verwarmingssysteem een klokregeling of klokthermostaat toe en regel deze zo in dat de werkelijke gebruikstijden zo nauw mogelijk worden gevolgd. Dit voorkomt energiegebruik buiten bedrijfstijd.
Huidige situatie Er is een verwarmingssysteem aanwezig waarbij automatische regeling voor verlaging van de temperatuur in de nacht, het weekend en/of de vakanties ontbreekt.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks de klokinstellingen van het verwarmingssysteem en zorg dat deze nauw aansluiten bij de werkelijke gebruikstijden van het gebouw. Regel naast de gebruikelijke openingstijden van het pand ook de vakanties in. Voor deze controle kan gebruik worden gemaakt van de data uit het energiebeheersysteem.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC2
Toe te passen maatregel Pas naast de bestaande verwarmingsketel een elektrische warmtepomp toe. Door naast de bestaande verwarmingsketel een elektrische lucht/water warmtepomp toe te passen kan een groot gedeelte van het jaar de warmte uit de buitenlucht en/of ventilatielucht worden onttrokken voor de warmteopwekking. De warmteopwekking is met gebruik van deze zogenoemde hybride warmtepomp efficiënter dan met een verwarmingsketel.
Huidige situatie Er is een verwarmingsketel aanwezig met een vermogen van ten minste 70 kW en een afgiftesysteem via radiatoren, convectoren en/of vloerverwarming. Het gebouw wordt verwarmd tot ten minste 18 °C. Het gebouw voldoet aan de eisen uit het bouwbesluit van 1 oktober 1992. Vanaf dit moment hebben gebouwen dubbelglas en geldt voor de isolatie van vloer, gevel en dak een Rc-waarde van ten minste 2,5 m2K/W.
Economische randvoorwaarden Zowel natuurlijk als zelfstandig moment: het aardgasgebruik is ten hoogste 170.000 m3 per jaar.
Technische randvoorwaarden De bestaande elektriciteitsaansluiting heeft voldoende capaciteit en er is voldoende transportcapaciteit beschikbaar op het elektriciteitsnet. Er is voldoende ruimte beschikbaar voor het plaatsen van de warmtepomp. Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks de instelling van de stooklijn en het functioneren van de regeling. Controleer minimaal jaarlijks de effectieve en efficiënte werking van de warmtepomp.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC3
Toe te passen maatregel Pas een weersafhankelijke regeling toe. Gebruik voor de aanvoertemperatuur van het verwarmingswater een automatische regeling op basis van de buitentemperatuur. Hierdoor kan de warmte uit het rookgas teruggewonnen worden en krijgt de verwarmingsketel een hogere efficiëntie. Ook zijn de verliezen in het distributiesysteem kleiner.
Huidige situatie Er is een verwarmingsketel aanwezig in een verwamd gebouw (ten minste 18 °C) en de aanvoertemperatuur van het verwarmingswater wordt niet geregeld op basis van de buitentemperatuur.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Bij een gecombineerd opweksysteem voor verwarming en warm tapwater is het technisch mogelijk om het tapwater in een aparte groep tot ten minste 65 °C te verwarmen.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks de instelling van de stooklijn.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC4
Toe te passen maatregel Isoleer de verwarmingsleidingen en appendages in niet of beperkt verwarmde ruimtes. Door het toepassen van buisisolatie met een Rd-waarde van ten minste 0,5 m2K/W om de verwarmingsleidingen en appendages wordt het warmteverlies in niet of beperkt verwarmde ruimtes, waaronder stookruimtes en vorstvrij gehouden ruimtes, beperkt.
Huidige situatie Er ontbreekt isolatie om verwarmingsleidingen en appendages in niet of beperkt verwarmde ruimtes, waaronder stookruimtes en vorstvrij gehouden ruimtes.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks het isolatiemateriaal rond leidingen en appendages in niet of beperkt verwarmde ruimtes, waaronder stookruimtes en vorstvrij gehouden ruimtes. Zorg dat het isolatiemateriaal goed bevestigd is en herstel het materiaal bij eventuele schade.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC5
Toe te passen maatregel Isoleer ventilatiekanalen in onverwarmde ruimtes. Door het toepassen van isolatiemateriaal met een Rd-waarde van ten minste 0,7 m2K/W om de ventilatiekanalen wordt het warmteverlies in onverwarmde ruimtes beperkt.
Huidige situatie Er zijn ongeïsoleerde ventilatiekanalen in onverwarmde ruimtes (ten hoogste 14 °C in het stookseizoen) aanwezig. De ventilatiekanalen zijn aangesloten op een luchtbehandelingskast.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks het isolatiemateriaal rond de ventilatiekanalen, zorg dat het goed bevestigd is en herstel het materiaal bij eventuele schade.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC6
Toe te passen maatregel Pas een individuele regeling van de temperatuur per ruimte toe. Door per ruimte een individuele (na)regeling van de temperatuur met een thermostatische radiatorkraan of andere temperatuurregeling toe te passen, hoeft deze niet onnodig te worden verwarmd.
Huidige situatie Er zijn radiatoren of convectoren aanwezig in een verwarmde ruimte, maar de temperatuur van de ruimte is niet apart (na) te regelen met een lokale regeling of thermostatische radiatorkranen.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer regelmatig de instellingen van de individuele regeling en/of de stand van de themostatisch radiatorkranen.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC7
Toe te passen maatregel Pas frequentiegeregelde circulatiepompen toe. Door toepassing van frequentiegeregelde circulatiepompen in het verwarmingssysteem kan het debiet worden aangepast aan de warmtevraag, waardoor de pomp efficienter werkt. Pas de frequentiegeregelde pompen toe op zowel bij de hoofdcirculatiepomp als bij de groepenpompen.
Huidige situatie Er is een centraal verwarmingssysteem aanwezig waarbij de circulatiepompen niet zijn voorzien van een frequentieregeling.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Het verwarmingssysteem laat een variabel debiet toe.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer de instellingen van pompen en controleer of het afgiftesysteem nog goed werkt.
Onderwerp Ruimteverwarming
--- ---
Nummer maatregel GC8
Toe te passen maatregel Vervang directgestookte gasheaters in bedrijfshallen door directgestookte HR-gasheaters. Door in bedrijfshallen een directgestookte conventionele gasheater te vervangen door een directgestookt hoog rendement (HR) toestel wordt energie bespaard.
Huidige situatie De bedrijfshal wordt met een of meer directgestookte gasheaters matig verwarmd (ten minste 15 °C).
Economische randvoorwaarden Natuurlijk moment: het aardgasgebruik is ten hoogste 1.000.000 m3 per jaar.
Technische randvoorwaarden In de ruimte is een rioolaansluiting aanwezig voor het aansluiten van de condensafvoer(en).
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer regelmatig de temperatuurinstellingen van de regeling en onderhoud de gasheater volgens leveranciersvoorschriften.

Categorie: Ruimteventilatie

Onderwerp Ruimteventilatie
Nummer maatregel GD1
Toe te passen maatregel Pas een klokregeling toe op het ventilatiesysteem. Door het ventilatiesysteem van een gebouw te voorzien van een klokregeling kan deze buiten bedrijfstijden uit of naar een veel lager debiet worden gezet. Er geldt hier een dubbel besparingseffect. De ventilatoren maken minder draaiuren en doordat er minder luchtverversing is, verdwijnt er ook minder verwarmde, gekoelde en/of bevochtigde lucht uit het gebouw. In de zomerperiode kan de klokregeling worden benut om juist in de nachturen met koele buitenlucht te ventileren, waardoor overdag minder koeling nodig is.
Huidige situatie Er is een ventilatiesysteem aanwezig waarbij geen sturing op basis van ingestelde tijden wordt toegepast.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak filters, ventilatoren en luchtkanalen van het ventilatiesysteem regelmatig schoon. Controleer jaarlijks de klokinstellingen van het ventilatiesysteem en zorg dat deze nauw aansluiten bij de werkelijke gebruikstijden van het gebouw.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD2
Toe te passen maatregel Pas warmteterugwinning toe op een ventilatiesysteem met mechanische toevoer en afvoer. Door in een ventilatiesysteem met mechanische toevoer en afvoer warmteterugwinning met een twincoilsysteem toe te passen worden warmteverliezen door ventilatie beperkt. Er zijn verschillende systemen op de markt zoals een kruisstroomwisselaar, een warmtewiel of een twincoilsysteem. Welk systeem het beste kan worden toegepast is afhankelijk het aanwezige ventilatiesysteem en de beschikbare ruimte.
Huidige situatie Er is een ventilatiesysteem met mechanische toevoer en afvoer aanwezig zonder warmteterugwinning.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Het twincoilsysteem is inpasbaar in de luchtbehandelingskast of de luchtkanalen. Indien het gebouw een monument is, wordt de monumentale status niet door de maatregel aangetast.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak filters, ventilatoren en luchtkanalen van het ventilatiesysteem regelmatig schoon.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD3
Toe te passen maatregel Vervang ventilatoren van klasse IE1 door ventilatoren van klasse IE4 of hoger. Door IE1-ventilatoren door ventilatoren van klasse IE4 of hoger te vervangen, neemt de efficiëntie van de ventilatie toe. IE staat voor International Efficiency en is een aanduiding van de energiezuinigheid van een elektromotor. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger de motor. Het toepassen van energiezuinigere motoren van ventilatoren bespaart op het elektriciteitsgebruik.
Huidige situatie Er is een ventilator met efficientieklasse IE1 of lager aanwezig. Deze motoren zijn herkenbaar doordat er geen IE-klasse of dat er klasse IE1 op het typeplaatje van de motor staat.
Economische randvoorwaarden Zelfstandig moment: bij meer dan 3.700 draaiuren van de ventilator per jaar.
Technische randvoorwaarden Het vermogen van de ventilator is ten minste 5,5 kW.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak ventilatoren regelmatig schoon.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD4
Toe te passen maatregel Vervang indirect gedreven IE1-slakkenhuisventilatoren door direct gedreven ventilatoren. Door in de luchtbehandelingskast (LBK) de ventilatorsectie met indirect gedreven IE1-slakkenhuisventilatoren te vervangen door een ventilatorsectie met direct gedreven ventilatoren (plugfans) neemt de efficiëntie van de ventilatoren toe. IE staat voor International Efficiency en is een aanduiding van de energiezuinigheid van een elektromotor. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger de motor. Het toepassen van energiezuinigere motoren van ventilatoren bespaart op het elektriciteitsgebruik.
Huidige situatie Er zijn in de LBK één of meerdere indirect gedreven slakkenhuisventilatoren met IE1-motor aanwezig.
Economische randvoorwaarden Zelfstandig moment: bij meer dan 2.900 draaiuren van de ventilator per jaar.
Technische randvoorwaarden Het vermogen van de ventilator is ten minste 5,5 kW.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak ventilatoren regelmatig schoon.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD5
Toe te passen maatregel Vervang indirect gedreven IE2-slakkenhuisventilatoren door direct gedreven ventilatoren. Door in de luchtbehandelingskast (LBK) de ventilatorsectie met indirect gedreven IE2-slakkenhuisventilatoren te vervangen door een ventilatorsectie met direct gedreven ventilatoren (plugfans) wordt de efficiëntie van de ventilatoren verbeterd. IE staat voor International Efficiency en is een aanduiding van de energiezuinigheid van een elektromotor. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger de motor. Het toepassen van energiezuinigere motoren van ventilatoren bespaart op het elektriciteitsgebruik.
Huidige situatie Er zijn in de LBK één of meerdere indirect gedreven slakkenhuisventilatoren met IE2-motor aanwezig.
Economische randvoorwaarden Zelfstandig moment: bij meer dan 3.300 draaiuren van de ventilator per jaar.
Technische randvoorwaarden Het vermogen van de ventilator is ten minste 5,5 kW.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak ventilatoren regelmatig schoon.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD6
Toe te passen maatregel Vervang indirect gedreven IE3 slakkenhuisventilatoren door direct gedreven ventilatoren. Door in de luchtbehandelingskast (LBK) de ventilatorsectie met indirect gedreven IE3-slakkenhuisventilatoren te vervangen door een ventilatorsectie met direct gedreven ventilatoren (plugfans) wordt de efficientie van de ventilatoren verbeterd. IE staat voor International Efficiency en is een aanduiding van de energiezuinigheid van een elektromotor. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger de motor. Het toepassen van energiezuinigere motoren van ventilatoren bespaart op het elektriciteitsgebruik.
Huidige situatie Er zijn in de LBK één of meerdere indirect gedreven slakkenhuisventilatoren met IE3-motor aanwezig.
Economische randvoorwaarden Zelfstandig moment: bij meer dan 3.600 draaiuren van de ventilator per jaar.
Technische randvoorwaarden Het vermogen van de ventilator is ten minste 5,5 kW.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak ventilatoren regelmatig schoon.
Onderwerp Ruimteventilatie
--- ---
Nummer maatregel GD7
Toe te passen maatregel Vervang ventilatoren van klasse IE2 of IE3 door ventilatoren van klasse IE4 of hoger. Door IE2 of IE3-ventilatoren door ventilatoren van klasse IE4 of hoger te vervangen, neemt de efficiëntie van de ventilatie toe. IE staat voor International Efficiency en is een aanduiding van de energiezuinigheid van een elektromotor. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger de motor. Het toepassen van energiezuinigere motoren van ventilatoren bespaart op het elektriciteitsgebruik.
Huidige situatie Er is een ventilator met efficientieklasse IE2 of IE3 aanwezig. Deze motoren zijn herkenbaar doordat er er klasse IE2 of IE3 op het typeplaatje van de motor staat.
Economische randvoorwaarden Natuurlijk moment: bij meer dan 1.000 draaiuren van de ventilator per jaar.
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Maak ventilatoren regelmatig schoon.

Categorie: Warm tapwater

Onderwerp Warm tapwater
Nummer maatregel GE1
Toe te passen maatregel Isoleer warmwaterleidingen en appendages. Met het aanbrengen van isolatie met een Rd-waarde van ten minste 0,5 m2K/W rondom de circulatieleidingen en appendages van het warme tapwater wordt warmteverlies tegengegaan. Isoleer alleen de circulatieleidingen. De uittapleidingen van het tapwater mogen vanwege de kans op legionella niet worden geïsoleerd.
Huidige situatie Er zijn ongeïsoleerde circulatieleidingen en appendages voor transport van warm tapwater aanwezig.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden De leidingen zijn goed bereikbaar.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer jaarlijks het isolatiemateriaal rond leidingen en appendages en herstel deze bij eventuele schade.
Onderwerp Warm tapwater
--- ---
Nummer maatregel GE2
Toe te passen maatregel Gebruik waterbesparende douchekoppen. Door in douches waterbesparende douchekoppen toe te passen wordt er minder warm tapwater gebruikt.
Huidige situatie De douches hebben geen waterbesparende douchekop.
Economische randvoorwaarden Zelfstandig moment: bij een gemiddeld gebruik van meer dan 6 douchebeurten per week.
Technische randvoorwaarden Door toepassing van de waterbesparende douchekop komt het tapdebiet bij systemen zonder voorraadvat niet onder de tapdrempel van het tapwatertoestel.
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Ja
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer regelmatig de instellingen van het warmtapwatersysteem en voer regelmatig onderhoud uit aan kranen, kleppen en warmtapwaterinstallaties.
Onderwerp Warm tapwater
--- ---
Nummer maatregel GE3
Toe te passen maatregel Vervang bij een indirect verwarmd voorraadvat de bestaande ketel door een HR-ketel. Door in een warm tapwatersysteem met een indirect verwarmd voorraadvat een hoogrendementsketel (HR) toe te passen in plaats van een verbeterd rendementsketel of conventionele ketel wordt het warm tapwater energiezuiniger opgewekt.
Huidige situatie Er is een hoge tapwatervraag voor onder meer douchen en dit warm tapwater wordt opgewekt met een verbeterd rendement (VR) of conventionele ketel en opgeslagen in een buffervat.
Economische randvoorwaarden Niet van toepassing
Technische randvoorwaarden Niet van toepassing
Direct uitvoerbaar (zelfstandig moment) Nee
Aspecten van doelmatig beheer en onderhoud Controleer regelmatig de instellingen van het warmtapwatersysteem en voer regelmatig onderhoud uit aan kranen, kleppen en warmtapwaterinstallaties.

Categorie: Binnenverlichting

De raadpleging van dit document komt niet in de plaats van het lezen van het oorspronkelijke Staatsblad of de Staatscourant. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele onnauwkeurigheden die voortvloeien uit de omzetting van het origineel naar dit formaat.

Deze tekst wordt gepubliceerd onder de eigen hergebruiksvoorwaarden van BWB, niet onder een licentie van Legalize of van het publieke domein. BWB
CC0 1.0 Universeel (publiek domein)